୪ ବର୍ଷ ପରେ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ? ସେବାନିଧି ଓ ସରକାରୀ ଚାକିରି ସୁଯୋଗ

ସେନାରେ ନିୟମିତ ଚାକିରି ନମିଳିଲେ କ’ଣ କରିବେ ଅଗ୍ନିବୀର? ସେବାନିଧି ପ୍ୟାକେଜ୍‌, ୪୮ ଲକ୍ଷର ଜୀବନ ବୀମା ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବଳରେ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନେଇ ଜାଣନ୍ତୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶର ସେବା କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଅନେକ ଯୁବକ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଅଗ୍ନିବୀର ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ଚାରି ବର୍ଷର ସେବା ଶେଷ ହେବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ ହେବ? ଯେଉଁମାନେ ସେନାରେ ନିୟମିତ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଚୟନ ହେବେ ନାହିଁ, ସେମାନେ କେଉଁଠି ଚାକିରି କରିପାରିବେ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଅନେକ ଯୁବକ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଉଛି।

ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସେବାନିଧି ପ୍ୟାକେଜ୍‌, ଜୀବନ ବୀମା, ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତିରେ ସୁଯୋଗ ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଏବଂ ଚାରି ବର୍ଷ ପରେ ଯୁବକମାନେ କିପରି ନିଜ କ୍ୟାରିୟର ଗଢ଼ିପାରିବେ, ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।

ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନାରେ ଚାରି ବର୍ଷର ସେବା ପୂରଣ କରିବା ପରେ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କୁ ଏକକାଳୀନ ସେବାନିଧି ପ୍ୟାକେଜ୍‌ ଦିଆଯାଏ। ଏହି ରାଶି ପ୍ରାୟ ୧୧.୭୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ହୋଇପାରେ। ଏଥିରେ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ନିଜ ଯୋଗଦାନ, ସରକାରଙ୍କ ସମାନ ଯୋଗଦାନ ଓ ଜମା ରାଶି ଉପରେ ମିଳୁଥିବା ସୁଧ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି।

ଏହି ରାଶି ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କୁ ସେବା ଶେଷ ପରେ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଥାଏ। ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସେମାନେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା, ବୃତ୍ତିମୂଳକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କିମ୍ବା ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଭଳି ଯୋଜନା କରିପାରିବେ।

ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ସେବାନିଧି ପ୍ୟାକେଜ୍‌ ଆୟକରମୁକ୍ତ। ତେବେ ଶେଷରେ ମିଳିବାକୁ ଥିବା ପ୍ରକୃତ ରାଶି ନିୟମ ଓ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ସୁଧ ହାର ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ।

ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କୁ ସେବା ଅବଧିରେ ୪୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅଣ-ଯୋଗଦାନଭିତ୍ତିକ ଜୀବନ ବୀମା ସୁରକ୍ଷା ମିଳିଥାଏ। ଏହା ଚାରି ବର୍ଷର ସେବା ସମୟ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଏହା ସହ ସେମାନଙ୍କୁ ସେନାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ଶୃଙ୍ଖଳା, ନେତୃତ୍ୱ, ଶାରୀରିକ ଦକ୍ଷତା ଓ ବିଭିନ୍ନ ବୃତ୍ତିଗତ କୌଶଳ ଶିଖିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥାଏ।

ସେବା ଶେଷରେ ମିଳୁଥିବା ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଥିରେ ସେବା ସମୟରେ ହାସଲ କରିଥିବା କୌଶଳ ଓ ଅଭିଜ୍ଞତାର ବିବରଣୀ ରହିପାରେ। ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଅଗ୍ନିବୀରମାନେ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀ, ସୁରକ୍ଷା ସେବା, ଶିଳ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାକିରି ଖୋଜିପାରିବେ।

ଚାରି ବର୍ଷର ସେବା ପରେ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ହେଉଛି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ପୋଲିସ ବଳ ଓ ଆସାମ ରାଇଫଲ୍ସରେ ନିଯୁକ୍ତି।

୨୦୨୬ ଜୁଲାଇରେ ପ୍ରକାଶିତ ସରକାରୀ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବଳଗୁଡ଼ିକର କନଷ୍ଟେବଳ (ଜେନେରାଲ୍‌ ଡ୍ୟୁଟି) ଓ ରାଇଫଲମ୍ୟାନ୍‌ ପଦବୀରେ ପୂର୍ବତନ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ପଦ ସଂରକ୍ଷଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଉପର ବୟସ ସୀମାରେ ତିନି ବର୍ଷର ଛାଡ଼ ମିଳିବ। ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଚ୍‌ର ପୂର୍ବତନ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଭାବେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ବୟସ ଛାଡ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଏହି ନିଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପୂର୍ବତନ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କୁ ଶାରୀରିକ ମାନଦଣ୍ଡ ପରୀକ୍ଷା (PST), ଶାରୀରିକ ଦକ୍ଷତା ପରୀକ୍ଷା (PET) ଓ ଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷାରୁ ଛାଡ଼ ଦେବା ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ସରକାରୀ ସୂଚନାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ତେବେ ଆବେଦନ କରିବା ସମୟରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ନିଯୁକ୍ତି ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ଲାଗୁ ନିୟମ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଜରୁରୀ।

BSF, CRPF, CISF, ITBP ଓ ଆସାମ ରାଇଫଲ୍ସ ଭଳି ବଳରେ ନିଯୁକ୍ତି ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତର ଏକ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ।

କେତେକ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପୂର୍ବତନ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କୁ ପୋଲିସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ ବିଭାଗରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସଂରକ୍ଷଣ, ବୟସ ସୀମାରେ ଛାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟ ସୁବିଧାରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିପାରେ।

ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ହରିୟାଣା, ରାଜସ୍ଥାନ ଓ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ପୂର୍ବତନ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ସମାନ ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ ଲାଗୁ ହୋଇଛି ବୋଲି ଧରିନେବା ଠିକ୍‌ ନୁହେଁ। ଆବେଦନକାରୀମାନେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରିକ ନିଯୁକ୍ତି ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ସରକାରୀ ଚାକିରି ହିଁ ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ। ସେନାରେ ହାସଲ କରିଥିବା ଶୃଙ୍ଖଳା, ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତିତା, ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାରୀରିକ ଦକ୍ଷତା ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ।

ସୁରକ୍ଷା ସେବା, ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥା, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ, ଗୋଦାମ ପରିଚାଳନା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ସହାୟତା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନେ ନିଜ ଦକ୍ଷତା ଅନୁଯାୟୀ ଚାକିରି ଖୋଜିପାରିବେ। ଟେକ୍ନିକାଲ୍‌ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଥିବା ଅଗ୍ନିବୀରମାନେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ପାଇପାରନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ସେବାନିଧି ରାଶିକୁ ଉପଯୋଗ କରି ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ଅଧିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା କରାଯାଇପାରେ। ତେବେ କୌଣସି ଚାକିରି କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟରେ ସଫଳତା ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ; ଏହା ଯୋଗ୍ୟତା, ଦକ୍ଷତା, ଉପଲବ୍ଧ ପଦବୀ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନାରେ ଚାରି ବର୍ଷର ସେବା ପୂରଣ କରିଥିବା ଅଗ୍ନିବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ୨୫ ପ୍ରତିଶତଙ୍କୁ ସେନାର ନିୟମିତ କ୍ୟାଡର୍‌ରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରେ। ଏହା ସେନାର ଆବଶ୍ୟକତା, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିୟମ ଓ ସେବା ସମୟର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଧାରରେ ବିଚାର କରାଯାଏ।

ଅର୍ଥାତ୍‌, ଚାରି ବର୍ଷ ପରେ ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କୁ ନିୟମିତ ସେନା ଚାକିରି ମିଳିବ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତତା ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ଯୁବକମାନେ ସେବା ସମୟରୁ ହିଁ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାଇବା, ଅନ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଓ ଆଗାମୀ କ୍ୟାରିୟର ପାଇଁ ଯୋଜନା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଚାରି ବର୍ଷର ସେବା ଶେଷ ହେବା ପରେ ନୂଆ କ୍ୟାରିୟର ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଯୁବକମାନେ କେବଳ ସେବାନିଧି ରାଶି ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଆଗୁଆ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ। ନିଜ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତି, ପୋଲିସ ବଳ, ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ବୃତ୍ତିମୂଳକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉପକାରୀ ହୋଇପାରେ।

ସାରକଥା ହେଉଛି, ଅଗ୍ନିବୀର ଭାବେ ଚାରି ବର୍ଷର ସେବା ଶେଷ ହେବା ପରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅନେକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପଥ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାକିରି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା, ବୟସ ସୀମା ଓ ନିଯୁକ୍ତି ନିୟମ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଅଧିକାରିକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଯାଞ୍ଚ କରି ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।