ଭୁବନେଶ୍ୱର: ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖିବ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସ। ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା ଲୁଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସାଇବର ଅପରାଧର ତଦନ୍ତକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବାକୁ ରାଜ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ସାଇବର କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ୨୪୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଜରିଆରେ ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ ନେଟୱର୍କ ଠାବ କରିବାକୁ ଯୋଜନା ରହିଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସାଇବର ଠକେଇ ପୋଲିସ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ପାଲଟିଛି। ଠକମାନେ କେତେବେଳେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଫୋନ୍ କରୁଛନ୍ତି, ତ ଆଉ କେତେବେଳେ ନକଲି ଲିଙ୍କ୍ ପଠାଇ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଓ ବ୍ୟାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ହାସଲ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଲୋକଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା ଲୁଟ୍ ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆସୁଛି।
ଏଭଳି ଅପରାଧର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସ ଅଧିକ ଆଧୁନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣାଇବାକୁ ଯାଉଛି। ସାଇବର କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ମାଧ୍ୟମରେ ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ, ବିଭିନ୍ନ ମାମଲା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ତଦନ୍ତରେ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।
ସାଇବର କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ୨୪୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଛି। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରରେ ୨୨୪ ଜଣ ଦକ୍ଷ ଓ ଅଭିଜ୍ଞ ଅଧିକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ବୋଲି ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସଫ୍ଟୱେର ଓ ହାର୍ଡୱେର ସହାୟତାରେ ସାଇବର ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯିବ। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଠକେଇର ନୂଆ ଉପାୟ, ଅପରାଧୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ମାମଲା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ପୋଲିସକୁ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ।
ସାଇବର ଠକେଇର ତଦନ୍ତରେ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର, IP ଆଡ୍ରେସ୍ ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲୋକେସନ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପ୍ରସ୍ତାବିତ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ଏଭଳି ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ଅପରାଧୀଙ୍କ ନେଟୱର୍କ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଏହା ଫଳରେ ତଦନ୍ତକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଠକେଇରେ ବ୍ୟବହୃତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ି ଘଟଣାର ପଛରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପାଇପାରିବେ। ତେବେ କେବଳ IP ଆଡ୍ରେସ୍ କିମ୍ବା ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଆଧାରରେ ଅପରାଧୀଙ୍କ ପରିଚୟ ଓ ଅବସ୍ଥିତି ସବୁବେଳେ ନିଶ୍ଚିତ କରିହେବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ସହ ମିଶାଇ ତଦନ୍ତ କରିବା ଜରୁରୀ।
ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ୩୫ଟି ସାଇବର ଥାନାକୁ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଯୋଡ଼ିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଟୁଥିବା ସାଇବର ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଅଧିକ ସହଜ ହୋଇପାରିବ।
ଯଦି ଗୋଟିଏ ଠକେଇ ନେଟୱର୍କ ଏକାଧିକ ଜିଲ୍ଲାରେ ସକ୍ରିୟ ଥାଏ, ତେବେ ବିଭିନ୍ନ ମାମଲାର ତଥ୍ୟକୁ ଏକାଠି ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତଦନ୍ତକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ସହଜ ହୋଇପାରେ। ସମନ୍ୱିତ ତଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଉପକରଣ ସାଇବର ଅପରାଧ ମୁକାବିଲାରେ ପୋଲିସର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାଇବାରେ ସହାୟକ ହେବା ଆଶା ରହିଛି।
କ୍ରାଇମବ୍ରାଞ୍ଚ ଆଇଜି ସାର୍ଥକ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସରକାରୀ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଏବଂ ପୋଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ମନିଟରିଂରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ପ୍ରକଳ୍ପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସାଇବର ଅପରାଧର ତଦନ୍ତକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ, ସମନ୍ୱିତ ଓ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆଧାରିତ କରିବା।
ତେବେ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର କେବେଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବ, ଏବଂ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ କିପରି ରହିବ, ସେ ସମ୍ପର୍କିତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ଓ ବିସ୍ତୃତ ତଥ୍ୟ ସରକାରୀ ଘୋଷଣା ଅନୁସାରେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପୋଲିସର ନୂଆ ପ୍ରକଳ୍ପ ସହ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସତର୍କତା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ। ଅଜଣା ଲିଙ୍କ୍ରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, OTP କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ଗୋପନୀୟ ତଥ୍ୟ କାହାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିକାରୀ ପରିଚୟ ଦେଇ କେହି ଫୋନ୍ କଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜର PIN, ପାସୱାର୍ଡ କିମ୍ବା OTP ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସାଇବର ଠକେଇର ଶିକାର ହେଲେ ଯଥାଶୀଘ୍ର ୧୯୩୦ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ ଏବଂ National Cyber Crime Reporting Portal ରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ।
ସାଇବର କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସାଇବର ଅପରାଧ ତଦନ୍ତକୁ କେତେ ଗତି ମିଳୁଛି ଏବଂ ଅପରାଧୀଙ୍କ ନେଟୱର୍କ ଠାବ କରିବାରେ କେତେ ସଫଳତା ମିଳୁଛି, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।

