ଦଶହରା ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ନା ୨୧ରେ? ପୁରୀରେ ତାରିଖକୁ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍ ହରିଶଙ୍କର ମିଶ୍ର କଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ

ପୁରୀ: ଶାରଦୀୟ ନବରାତ୍ରୀକୁ ନେଇ ଚାରିଆଡ଼େ ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶ। ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆରାଧନାରେ ମଗ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ। ତେବେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦଶହରା ପାଳନର ତାରିଖକୁ ନେଇ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ଦଶହରା ପାଳନ ହେବ ନା ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ରେ, ତାହାକୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।

ପଞ୍ଜିକାରେ ‘ପୀଠେ ଦଶହରା’ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାବେଳେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପଞ୍ଜିକାରେ ‘ବିଜୟା ଦଶମୀ’ ଓ ‘ଦଶହରା’ ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଏହି ଭିନ୍ନତାକୁ ନେଇ ଭକ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଉଠୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ନିଜର ମତ ରଖିଛନ୍ତି ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍ ତଥା ପଞ୍ଜିକାର ହରିଶଙ୍କର ମିଶ୍ର।

ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍ ହରିଶଙ୍କର ମିଶ୍ରଙ୍କ ମତରେ, ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ପୀଠମାନଙ୍କରେ ଦଶହରା ପାଳନ କରାଯିବ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମା’ ବିମଳାଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ମା’ ବିମଳାଙ୍କୁ କ୍ଷେତ୍ରାଧିଶ୍ୱରୀ ଓ ପୀଠାଧିଶ୍ୱରୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ତେଣୁ ପୀଠର ପରମ୍ପରା ଓ ବିଧିବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ଦଶହରା ପାଳନର ତାରିଖକୁ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦଶହରା ଅବସରରେ ଆୟୁଧ ପୂଜାର ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ଆବଶ୍ୟକ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନୁକୂଳ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ହରିଶଙ୍କର ମିଶ୍ରଙ୍କ ମତ ଅନୁଯାୟୀ, ଅକ୍ଟୋବର ୧୭ ତାରିଖରେ ମହାସପ୍ତମୀ, ୧୮ ତାରିଖରେ ମହାଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ୧୯ ତାରିଖରେ ମହାନବମୀ ପାଳନ କରାଯିବ। ଏହାପରେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ପୀଠମାନଙ୍କରେ ଦଶହରା ପାଳନ ହେବ।

ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ପରମ୍ପରା ଓ ବିଧିବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଦଶହରା ଦିନ କରାଯିବାକୁ ଥିବା ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ କରାଯାଇପାରିବ। ତେବେ ବିଭିନ୍ନ ପଞ୍ଜିକା ଓ ପୂଜା ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ତାରିଖରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି।

ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଦଶହରା ପାଳନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଏକ ମତ ରହିଛି। ହରିଶଙ୍କର ମିଶ୍ରଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ମୃଣ୍ମୟୀ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ପୂଜାରେ ବଙ୍ଗୀୟ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରାଯାଉଥିବାରୁ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଦଶହରା ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ପଦ୍ଧତି ଓ ଉତ୍କଳୀୟ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ନେଇ ସେ ନିଜର ମତ ରଖିଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କ ମତରେ, ପଞ୍ଜିକାରେ ‘ଆୟୁଧ ପୂଜା’ ଓ ‘ବିଜୟା ଦଶମୀ’କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲେ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଏପରି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କମିପାରିବ। ପର୍ବପର୍ବାଣିର ତାରିଖ ଓ ବିଧିବିଧାନ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ରହିଲେ ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ନିଜର ପୂଜା ଓ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା କରିବାରେ ସୁବିଧା ପାଇବେ।

ଦଶହରା ପାଳନର ତାରିଖକୁ ନେଇ ପଣ୍ଡିତ ପଦ୍ମନାଭ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା ମଧ୍ୟ ନିଜର ମତ ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଅକ୍ଟୋବର ୧୭ ତାରିଖରୁ ସପ୍ତମୀ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ପୀଠମାନଙ୍କରେ ଦଶମୀ ପାଳନ ହେବାକୁ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଦଶହରା ପାଳନ କରାଯିବ।

ଏହି ମତ ଅନୁଯାୟୀ, ପୀଠର ପୂଜା ପରମ୍ପରା ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଅନୁସରଣ କରାଯାଉଥିବା ପଦ୍ଧତି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ ଦଶହରା ପାଳନର ତାରିଖରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି।

ଦଶହରା ତାରିଖକୁ ନେଇ ଭକ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ପଞ୍ଜିକାରେ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ତାରିଖକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନେଇ ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ବିଶେଷ କରି ‘ପୀଠେ ଦଶହରା’, ‘ଆୟୁଧ ପୂଜା’ ଓ ‘ବିଜୟା ଦଶମୀ’ର ଉଲ୍ଲେଖ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ବ ପାଳନର ତାରିଖ ବୁଝିବା ସହଜ ହେବ।

ତେବେ ଭିନ୍ନ ମତ ରହିଥିବାରୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପରମ୍ପରା, ପ୍ରାମାଣିକ ପଞ୍ଜିକା ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦଶହରା ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ନା ୨୧ ତାରିଖରେ ପାଳନ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଦୁଇଜଣ ପଣ୍ଡିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍‌ଙ୍କ ମତ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ପୀଠମାନଙ୍କରେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ଦଶହରା ପାଳନ ହେବାକୁ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ୨୧ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯିବ ବୋଲି ମତ ଦିଆଯାଇଛି।

ତେଣୁ ଦଶହରା ପାଳନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପଞ୍ଜିକା ଓ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ସହ ତାରିଖ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ପରେ ପୂଜାବିଧି ଓ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା କରିବା ଉଚିତ।