By Rosalini 
ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ ନାମରେ ସାଇବର ଠକେଇର ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ୬୯ ବର୍ଷୀୟ ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କଠାରୁ ୧.୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଠକେଇ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗର ତଦନ୍ତ କରି ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ ଏକ ବଡ଼ ସାଇବର ଠକେଇ ନେଟୱର୍କର ପର୍ଦ୍ଦାଫାସ୍ କରିଛି। ଏହି ନେଟୱର୍କର ସମ୍ପର୍କ କାମ୍ବୋଡିଆ ସମେତ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ଥିବା ହ୍ୟାଣ୍ଡଲରଙ୍କ ସହ ରହିଥିବା ପୋଲିସ ସନ୍ଦେହ କରୁଛି।
ପୋଲିସର ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଏହି ନେଟୱର୍କ ସହ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ୭୮ଟି ସାଇବର ଠକେଇ ଅଭିଯୋଗର ଲିଙ୍କ୍ ମିଳିଛି। ଏହି ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକରେ ମୋଟ ଠକେଇ ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ ୭୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ବୋଲି ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦାସ। ସେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ପୋଲିସର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଏକ ଫୋନ୍ କଲ୍ ଆସିଥିଲା। ଫୋନ୍ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନିଜକୁ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ, ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ଦଳ (ATS) ଏବଂ ଜାତୀୟ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା (NIA)ର ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଆଧାର ବିବରଣୀ ଏକ ଅର୍ଥ ହେରଫେର ମାମଲାରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବା ଦାବି କରି ଗିରଫ କରିବାର ଧମକ ଦେଇଥିଲେ।
ଏହାପରେ ଠକମାନେ ତାଙ୍କଠାରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ନେଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ପରେ RTGS ମାଧ୍ୟମରେ ତିନୋଟି ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାକୁ ମୋଟ ୧,୨୫,୦୯,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପଠାଇବାକୁ ତାଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଲଗାତାର ଭିଡିଓ ନଜରରେ ରଖି ଗତିବିଧି ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି।
ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଅଭିଯୋଗ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସର ସ୍ପେଶାଲ୍ ସେଲ୍ରେ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା। ଟଙ୍କା କେଉଁ ଖାତାକୁ ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ପଛରେ କେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ତଦନ୍ତ ସମୟରେ ପୋଲିସକୁ ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା ଯେ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସାଇବର ଠକେଇରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଯୋଗାଡ଼ କରୁଥିଲା। ‘M/s MR Traders’ ନାମରେ ଥିବା ଏକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ମଧ୍ୟ ଏହି ନେଟୱର୍କରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହାପରେ ଦିଲ୍ଲୀର ଦ୍ୱାରକା ସେକ୍ଟର-୭ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରାମଫଲ୍ ଚୌକ୍ ନିକଟରେ ପୋଲିସ ଚଢ଼ାଉ କରି ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲା। ସେମାନେ ହେଲେ ମହମ୍ମଦ ମହଫୁଜାର ରହମାନ, ଇଝାର ଆଲମ, ଅଲତାଫ ହୁସେନ, ଇନ୍ତେଖାବ ଏବଂ ଅନିଶ ଖାନ।
ପୋଲିସର ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଠକେଇର ଟଙ୍କା କାରବାର ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ତେବେ ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ଅଭିଯୋଗର ଅନ୍ତିମ ସତ୍ୟତା ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବ।
ଗିରଫ ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଯାଞ୍ଚ ବେଳେ ପୋଲିସକୁ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଚାଟ୍ ଓ ‘SMS Tools’ ନାମକ ଏକ ସନ୍ଦେହଜନକ ଆପ୍ ମିଳିଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ତଦନ୍ତକାରୀଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋବାଇଲ୍କୁ ଆସୁଥିବା SMS ଓ OTP ଭଳି ବାର୍ତ୍ତା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଯାଇପାରୁଥିଲା।
ପୋଲିସ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନିଶ ଖାନ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀର ମୁଖ୍ୟ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲର୍ ଭାବେ କାମ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ସେ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦେଶରେ ଥିବା ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖିବା ସହ ଟଙ୍କା କାରବାର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଉଛି।
ଏହି କାମ ପାଇଁ ସେ USDT ନାମକ କ୍ରିପ୍ଟୋକରେନ୍ସିରେ ୫.୫ ପ୍ରତିଶତ କମିସନ୍ ପାଉଥିବା ପୋଲିସ କହିଛି। ପରେ ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ମୁଦ୍ରାକୁ କ୍ରିପ୍ଟୋ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାରେ ପରିଣତ କରାଯାଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି।
ଇଝାର ଆଲମ, ଅଲତାଫ ହୁସେନ ଓ ଇନ୍ତେଖାବଙ୍କ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ତଦନ୍ତ ପରିସରରେ ରହିଛି। ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଯୋଗାଡ଼, ଟଙ୍କା କାରବାର ଓ ଗୋଷ୍ଠୀର ଯାତାୟାତ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସେମାନେ ସହଯୋଗ କରୁଥିବା ପୋଲିସ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।
ଏହି ମାମଲାରେ ପୋଲିସ ଆଉ ୬ ଜଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସେମାନେ ହେଲେ ନୀରଜ କୁମାର ମିତ୍ତଲ, କନୱର ପାଲ, ସୈଫ ଅଲି ଖାନ, ରଣବୀର, ପ୍ରଭାତ ରାୟ ଓରଫ ଆଶୁତୋଷ ଏବଂ ଅନିଲ ସାଗୁ ଓରଫ କୃଷ୍ଣ।
ପୋଲିସର କହିବା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଅଭିଯୁକ୍ତମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଯୋଗାଡ଼ କରିବା, ଠକେଇର ଟଙ୍କା ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ଏବଂ କମିସନ୍ ସଂଗ୍ରହ ଓ ବଣ୍ଟନ କରିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାମିଲ ଥିବା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଉଛି।
ଏହି ନେଟୱର୍କର ସମ୍ପର୍କ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ସାଇବର ଠକେଇ ମାମଲା ସହ ଥିବା ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିବା ପୋଲିସ କହିଛି।
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବିଜୟୱାଡ଼ା ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ଥାନାରେ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ଏକ ମାମଲାରେ ୭୯ ବର୍ଷୀୟ ବୋପ୍ପାନା ବାପାରାଓଙ୍କଠାରୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ ନାମରେ ୧୦.୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଠକେଇ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ଏହି ମାମଲାରେ ୭.୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିବା ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ପୂର୍ବ ମେଦିନୀପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଧିକ ଲାଭ ଦେବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ୨୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଠକେଇ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ପୋଲିସ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଟଙ୍କା ‘M/s MR Traders’ ନାମରେ ଥିବା ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାକୁ ଯାଇଥିଲା। ଖାତା ଫ୍ରିଜ୍ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାୟ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଅନ୍ୟ ଖାତାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ ମାମଲାରେ ୭୭ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଠକେଇ ସହ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ପୋଲିସ ସନ୍ଦେହ କରୁଛି।
ତଦନ୍ତ ବେଳେ ପୋଲିସ ୬ଟି ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଏବଂ ଏକ ଚେକ୍ ବୁକ୍ ଜବତ କରିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ଗୁଡ଼ିକରୁ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଚାଟ୍, କ୍ରିପ୍ଟୋକରେନ୍ସି କାରବାରର ରେକର୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥିବା କୁହାଯାଇଛି।
ଏହା ସହ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାକୁ ସାଇବର ଠକେଇରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ କିଣାବିକା କରୁଥିବା ୭ଟି ଅନଲାଇନ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିବା ପୋଲିସ କହିଛି।
ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରମାଣ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପରେ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀର ସମ୍ପର୍କ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ରିପୋର୍ଟିଂ ପୋର୍ଟାଲ୍ରେ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ୭୮ଟି ଅଭିଯୋଗ ସହ ଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକରେ ମୋଟ ଠକେଇ ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ ୭୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ବୋଲି ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ ନାମରେ ଠକମାନେ ପୋଲିସ, CBI, NIA କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାର ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିପାରନ୍ତି। ଭିଡିଓ କଲ୍ରେ ନଜର ରଖିବା, ଗିରଫର ଧମକ ଦେବା ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଟଙ୍କା ପଠାଇବାକୁ କହିବା ଏପରି ଠକେଇର ସାଧାରଣ କୌଶଳ।
ମନେ ରଖନ୍ତୁ, ଫୋନ୍ କିମ୍ବା ଭିଡିଓ କଲ୍ରେ କେହି ନିଜକୁ ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ କଥାକୁ ତୁରନ୍ତ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଭୟରେ ଟଙ୍କା ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, OTP କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସନ୍ଦେହ ହେଲେ କଲ୍ କାଟି ଅଧିକୃତ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂସ୍ଥାର ପରିଚୟ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ସାଇବର ଠକେଇର ଶିକାର ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ୧୯୩୦ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍କୁ ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା cybercrime.gov.in ରେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ।
ଏହି ମାମଲାରେ ବିଦେଶରେ ଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲର, ଟଙ୍କାର ଗତିବିଧି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଜାଣିବା ପାଇଁ ପୋଲିସର ତଦନ୍ତ ଜାରି ରହିଛି।