By Rosalini 
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ପଞ୍ଜୀକରଣ, ଯାଞ୍ଚ ଓ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ନୂଆ ଅପଡେଟ୍ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ECI)ର Special Intensive Revision ବା SIR-2026 ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭୋଟରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ସହ ଦସ୍ତାବିଜ ଦାଖଲ ପାଇଁ ଅନଲାଇନ୍ ସୁବିଧା ରହିଛି। ECIର ଭୋଟର ସେବା ପୋର୍ଟାଲରେ ନାମ ଖୋଜିବା ସହ ନୋଟିସ୍ ବିରୋଧରେ ଦସ୍ତାବିଜ ଦାଖଲ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।
SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ BLO ବା Booth Level Officerଙ୍କ ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଥିବା ତଥ୍ୟର ଯାଞ୍ଚ, ଭୋଟରଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଦସ୍ତାବିଜ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ BLOମାନେ ସହାୟତା କରନ୍ତି।
ବିଶେଷକରି ‘Unmapped’ କିମ୍ବା ‘Logical Discrepancy’ ଭଳି ଶ୍ରେଣୀରେ ଥିବା ଭୋଟରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ରହିପାରେ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଏକ ଆଦେଶରେ ‘Unmapped’ ଓ ‘Logical Discrepancy’ ଭଳି ଶ୍ରେଣୀକୁ ନେଇ ଦସ୍ତାବିଜ ଓ ଆପତ୍ତି ଦାଖଲର ସୁଯୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଅଧିକୃତ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଦସ୍ତାବିଜ କିମ୍ବା ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପୁରୁଣା ଭୋଟର ତାଲିକା ସହ ବର୍ତ୍ତମାନର ତଥ୍ୟକୁ ମେଳ କରିବା ସମୟରେ କେତେକ ଏଣ୍ଟ୍ରିକୁ ଅଧିକ ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ର ଏକ ଆଦେଶରେ ‘Unmapped’ ଭୋଟରଙ୍କୁ ୨୦୦୨ SIR ସହ ଲିଙ୍କ୍ ହୋଇନଥିବା ଶ୍ରେଣୀ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ‘Logical Discrepancy’ ମଧ୍ୟରେ ନାମ, ବାପା-ମାଆଙ୍କ ନାମ କିମ୍ବା ବୟସ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟରେ ଅସଙ୍ଗତି ଭଳି ବିଷୟ ଆସିପାରେ।
ECIର SIR-2026 ନାଗରିକ ସେବା ପୋର୍ଟାଲରେ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଅନଲାଇନ୍ ସୁବିଧା ରହିଛି। ଏଠାରେ ପୁରୁଣା SIR ତାଲିକାରେ ନାମ ଖୋଜିବା ସହିତ ନୋଟିସ୍ ବିରୋଧରେ ଦସ୍ତାବିଜ ଦାଖଲ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ଦିଆଯାଇଛି।
ECIର ସାଧାରଣ ଭୋଟର ସେବା ପୋର୍ଟାଲରେ ନୂଆ ଭୋଟର ପଞ୍ଜୀକରଣ, ଆବେଦନର ସ୍ଥିତି ଯାଞ୍ଚ, E-EPIC ଡାଉନଲୋଡ୍ ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ତଥ୍ୟ ସଂଶୋଧନ ଭଳି ସେବା ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି।
ଯେଉଁ ମାମଲାରେ ଅଧିକ ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଭୋଟରଙ୍କୁ ନିଜ ପକ୍ଷ ରଖିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା ସମ୍ପର୍କରେ ନ୍ୟାୟାଳୟୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ମେ ୨୭, ୨୦୨୬ର ରାୟରେ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଘରକୁ ଘର ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ BLO, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ନିଯୁକ୍ତ BLAମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ରାୟରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଠିକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବିଚାର କରାଯାଇଛି।
କେତେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭୋଟର ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇନପାରିଲେ ଅଧିକୃତ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦସ୍ତାବିଜ କିମ୍ବା ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବାର ସୁଯୋଗ ରହିଛି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ର ଆଦେଶରେ ଏପରି ଅଧିକୃତ ପ୍ରତିନିଧି ମାଧ୍ୟମରେ ଦସ୍ତାବିଜ ଓ ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିଲା।
ଆପଣଙ୍କ ଦିଆ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦିଲ୍ଲୀରେ ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ ପାଇଁ ଶେଷ ତାରିଖ ୩୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬, ଯାହାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ୩୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ସେହିପରି ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତି ପାଇଁ ଶେଷ ତାରିଖ ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ଏବଂ ଏହାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ୧୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା କରିବାର ସମୟସୀମା ଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।
ନୋଟ୍: ଏହି ଦୁଇ ରାଜ୍ୟର ଉପରୋକ୍ତ ତାରିଖଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ CEO/ECIର ସଦ୍ୟତମ ନୋଟିଫିକେସନ୍ ସହ ମେଳାଇ ନେବା ଉଚିତ।
୨୭ ମେ ୨୦୨୬ର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ରାୟରେ SIRର ଆଇନଗତ ଭିତ୍ତି, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଠିକତା ସମ୍ପର୍କିତ ବିଷୟ ଉପରେ ବିଚାର କରାଯାଇଥିଲା। ରାୟରେ ୨୦୦୩ର ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ବେସଲାଇନ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଘରକୁ ଘର ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ଅପଡେଟ୍ କରିବା ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଓ ତଥ୍ୟକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ରଖିବା ସହ ଅସଙ୍ଗତି ଥିବା ଏଣ୍ଟ୍ରିଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା।
SIR-2026 ସମ୍ପର୍କରେ ଭୋଟରମାନେ ପ୍ରଥମେ ECIର ଅଧିକୃତ ପୋର୍ଟାଲରେ ନିଜ ନାମ ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ। ନୋଟିସ୍ ମିଳିଥିଲେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦସ୍ତାବିଜ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ତଥ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଦାଖଲ କରିବା ଜରୁରୀ। ECI ପୋର୍ଟାଲରେ SIR-2026 ପାଇଁ ନାମ ଖୋଜିବାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି।
ଭୋଟରମାନେ କୌଣସି ଅନଧିକୃତ ଲିଙ୍କ୍ରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ କିମ୍ବା ଦସ୍ତାବିଜ ଅପଲୋଡ୍ ନକରି ECI କିମ୍ବା ସମ୍ପୃକ୍ତ Chief Electoral Officerଙ୍କ ଅଧିକୃତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ ହେଉଛି ନିଜ ନାମ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ରହିଛି କି ନାହିଁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା। ନାମ କିମ୍ବା ତଥ୍ୟରେ ଅସଙ୍ଗତି ଥିଲେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଦସ୍ତାବିଜ, ଦାବି କିମ୍ବା ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ECIର ଅଧିକୃତ ଭୋଟର ସେବା ପୋର୍ଟାଲରେ SIR-2026, ନାମ ଖୋଜିବା ଓ ଭୋଟର ସେବା ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭିନ୍ନ ବିକଳ୍ପ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି।