By Rosalini 
UPI ମାଧ୍ୟମରେ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆସିଛି ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ଖବର। ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର କେତେକ ଯୋଗ୍ୟ UPI ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଉପରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ Merchant Discount Rate ବା MDR ଚାର୍ଜ ଲାଗୁ ହେବାର ତାରିଖକୁ ଦୀପାବଳି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ରୁ ଲାଗୁ ହେବାର ଥିଲା। ପାର୍ବଣ ଋତୁକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ତେବେ ନୂଆ ତାରିଖ ନେଇ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଅପେକ୍ଷାରେ ରହିଛନ୍ତି ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ପେମେଣ୍ଟ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ମାସିକ UPI କଲେକ୍ସନ୍ ₹୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଉପରେ ୦.୪% MDR ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହି ଶୁଳ୍କ ଉପରେ ୧୮% GST ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୋଇପାରେ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମାସିକ ମୋଟ UPI କଲେକ୍ସନ୍ ₹୧ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଶୁଳ୍କରୁ ଛାଡ଼ ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହା ଫଳରେ ଛୋଟ ଦୋକାନୀ ଓ କମ୍ ମାସିକ UPI କଲେକ୍ସନ୍ ଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚର ବୋଝ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ UPI କଲେକ୍ସନ୍ କ୍ରମାଗତ ତିନି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ₹୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ରହିଲେ, ବ୍ୟାଙ୍କ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ବର୍ଗକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିପାରେ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ MDR ଚାର୍ଜ ଲାଗିପାରେ।
ତେବେ ₹୨,୦୦୦ର ସୀମା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଆଧାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ। ଅର୍ଥାତ୍, ଦିନକର ମୋଟ ବିକ୍ରି ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପେମେଣ୍ଟର ମୂଲ୍ୟକୁ ବିଚାର କରାଯିବ। ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ₹୨,୦୦୦ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ କମ୍ ମୂଲ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ MDR ନ ଲାଗିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନିୟମରେ ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟର ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ପାଇଁ ଶୁଳ୍କର ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ରଖାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ₹୭୫,୦୦୦ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ରେ MDR ଚାର୍ଜ ସର୍ବାଧିକ ₹୩୦୦ ହୋଇପାରେ। ଏହା ସହିତ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ GST ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।
ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ, ରେଳବାଇ, ବିଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ, ଟେଲିକମ୍, ବୀମା ଓ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କେତେକ ଯୋଗ୍ୟ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଶୁଳ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ୦.୪% ବଦଳରେ ₹୫ର ଫ୍ଲାଟ୍ ଫି ଲାଗିପାରେ। ତେବେ ଏହି ହାର ଓ ନିୟମର ଅନ୍ତିମ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟତା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆଧାରରେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
MDR ବା Merchant Discount Rate ହେଉଛି ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସମୟରେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗିପାରୁଥିବା ଶୁଳ୍କ। ପେମେଣ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, ବୈଷୟିକ ନେଟୱର୍କ ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସେବା ପାଇଁ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ କରାଯାଇପାରେ। ଏହାର ପ୍ରକୃତ ହାର ପେମେଣ୍ଟ ପ୍ରକାର, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ବର୍ଗ ଓ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନିୟମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡରେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଶୁଳ୍କ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ UPI ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ। ତେବେ କାର୍ଡ ନେଟୱର୍କ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଶୁଳ୍କ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ UPI MDR ଚାର୍ଜକୁ ଦୀପାବଳି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିବା ଖବର ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ସାମୟିକ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇଛି। ତଥାପି, ନୂଆ ନିୟମର ଅନ୍ତିମ ତାରିଖ, ଯୋଗ୍ୟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ର ସଠିକ୍ ପରିସର ଓ ଶୁଳ୍କ ହାର ସମ୍ପର୍କରେ NPCI କିମ୍ବା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଘୋଷଣାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଜରୁରୀ। ନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ନିଜ ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ପେମେଣ୍ଟ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କଠାରୁ ସଠିକ୍ ସୂଚନା ନେବା ଉଚିତ୍।