୨୦୨୬ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ଜିତିଲେ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ନଭି ପିଲ୍ଲାଇ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ଓସ୍ଲୋ: ୨୦୨୬ ମସିହାର ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ଆଇନଜୀବୀ ତଥା ମାନବାଧିକାର କର୍ମୀ ନଭନୀତମ ‘ନଭି’ ପିଲ୍ଲାଇ। ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନକୁ ମଜଭୁତ କରିବା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ ଓ ମାନବାଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବିରୋଧରେ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଉଦ୍ୟମକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ନରୱେଜିଆନ୍ ନୋବେଲ କମିଟି ତାଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୯ ତାରିଖରେ ଏହି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।

ନଭି ପିଲ୍ଲାଇଙ୍କ ଏହି ସଫଳତା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଓ ମାନବାଧିକାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ସ୍ୱୀକୃତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ନେଇ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ନାମକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କୁ ମିଳିନାହିଁ।

ନଭନୀତମ ନଭି ପିଲ୍ଲାଇଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଡର୍ବାନ୍‌ରେ ଏକ ତାମିଲ ଭାରତୀୟ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ରଙ୍ଗଭେଦ ଶାସନ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ବଢ଼ିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ ଓ ସାମାଜିକ ପୃଥକୀକରଣର ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ମଧ୍ୟ ଛୁଇଁଥିଲା।

ପେସାରେ ଜଣେ ଆଇନଜୀବୀ ହୋଇଥିବା ନଭି ପିଲ୍ଲାଇ ନ୍ୟାୟ ଓ ସମାନତା ପାଇଁ ନିଜର କ୍ୟାରିୟରକୁ ସମର୍ପିତ କରିଥିଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ହାଇକୋର୍ଟରେ ବିଚାରପତି ଭାବେ କାମ କରିବା ସହ ରୁଆଣ୍ଡା ପାଇଁ ଗଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧ ଅଦାଲତରେ ବିଚାରପତି ଭାବେ ତାଙ୍କର ଅଭିଜ୍ଞତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ନଭି ପିଲ୍ଲାଇ ୨୦୦୮ରୁ ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ମାନବାଧିକାର ଉଚ୍ଚାୟୁକ୍ତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହି ସେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମାନବାଧିକାର ସୁରକ୍ଷା, ନ୍ୟାୟ ଓ ଭେଦଭାବ ବିରୋଧୀ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ, ମାନବତା ବିରୋଧୀ ଅପରାଧ ଓ ନରସଂହାର ଭଳି ଗୁରୁତର ଅପରାଧ ପାଇଁ ଦାୟୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତରଦାୟୀ କରିବା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜଭୁତ କରିବା ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ରହିଛି। ନୋବେଲ କମିଟି ମଧ୍ୟ ଆଇନର ଶାସନ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି।

ନଭି ପିଲ୍ଲାଇଙ୍କ ନାମ ନିକଟ ଅତୀତରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପର୍କିତ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ତଦନ୍ତ କମିଶନ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି। ସେହି କମିଶନ ଗାଜାରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ନରସଂହାର ହୋଇଥିବା ନିଷ୍କର୍ଷ ଦେଇଥିଲା। ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲା। ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବିବାଦର ବିଷୟ ହୋଇଥିଲା।

ମ୍ୟାଁମାରର ରୋହିଙ୍ଗ୍ୟା ମୁସଲମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନରସଂହାର ଅଭିଯୋଗକୁ ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଚାଲିଥିବା ମାମଲା ସହ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ନ୍ୟାୟିକ ଭୂମିକା ଜଡ଼ିତ ରହିଛି। ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁରୁତର ଅପରାଧର ତଦନ୍ତ ଓ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ପୁଣିଥରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି।

ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇବାକୁ ନେଇ ନିଜର ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଆସିଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଘର୍ଷର ସମାଧାନରେ ନିଜର ଭୂମିକା ଥିବା ଦାବି କରି ସେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି କହିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ରେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କୁ ମିଳିନାହିଁ।

ଅନ୍ୟପଟେ, ୨୦୨୫ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଭେନେଜୁଏଲାର ବିରୋଧୀ ନେତ୍ରୀ ମାରିଆ କୋରିନା ମାଚାଡୋ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁରସ୍କାରର ପଦକ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ। ଭେନେଜୁଏଲାର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆମେରିକାର ଭୂମିକାକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ସେ ଏହି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ନିଜେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ନୋବେଲ ସଂସ୍ଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌, ପଦକ ଉପହାର ଦେବା ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କ ଅଧିକାର ବଦଳିଯାଏ ନାହିଁ।

ନଭି ପିଲ୍ଲାଇଙ୍କୁ ୨୦୨୬ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ମିଳିବା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ, ମାନବାଧିକାର ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନର ଆବଶ୍ୟକତା ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ସମ୍ମାନ କେବଳ ଜଣେ ଆଇନଜୀବୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଫଳତା ନୁହେଁ; ବରଂ ବିଶ୍ୱରେ ନ୍ୟାୟ ଓ ମାନବାଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କାମ କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସ୍ୱୀକୃତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।

ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରର ଅର୍ଥରାଶି ୧୨ ନିୟୁତ ସ୍ୱିଡିଶ୍ କ୍ରୋନା ରହିଛି ଏବଂ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ ସମାରୋହ ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ଓସ୍ଲୋରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ।

ସାରକଥା: ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ନଭି ପିଲ୍ଲାଇ ୨୦୨୬ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଓ ମାନବାଧିକାର ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅବଦାନକୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ମିଳିଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇନଥିବା ବେଳେ, ମାଚାଡୋଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପଦକ କେବଳ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଉପହାର; ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାରର ବିଜେତା ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଏ ନାହିଁ।