ପଥରକୁ ଛୁଇଁଲେ ବାହାରୁଛି ସା ରେ ଗା ମା! ହାମ୍ପିର ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଲୁଚିଛି ସଙ୍ଗୀତର ରହସ୍ୟ
ଭାରତକୁ ରହସ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଦେଶ କୁହାଯାଏ। ଦେଶର ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ଆଜି ବି ନିଜର ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଐତିହ୍ୟ ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ସେହିଭଳି ଏକ ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି କର୍ଣ୍ଣାଟକର ହାମ୍ପିସ୍ଥିତ ବିଜୟା ବିଠଲ ମନ୍ଦିର।
ଏହି ମନ୍ଦିରର ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ବିଶେଷତା ହେଉଛି ଏହାର ‘ସଙ୍ଗୀତ ସ୍ତମ୍ଭ’। ପଥରରେ ତିଆରି ଏହି ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ହାଲୁକା ଭାବେ ଟାପ୍ କଲେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀତ ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଏ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଅସାଧାରଣ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ପାଇଁ ମନ୍ଦିରଟି ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେଶ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ।
ହାମ୍ପି ଏକ ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ। ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ବିଠଲ ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବିଠଲ ରୂପକୁ ସମର୍ପିତ।
ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସମୟରେ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରାଜା କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ମନ୍ଦିର ପରିସରର ବିସ୍ତାର ଓ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆହୁରି ଭବ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।
ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଥିବା ବିଶାଳ ପଥର ରଥ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ।
ମନ୍ଦିରର ମହାମଣ୍ଡପରେ ଥିବା ୫୬ଟି ସଙ୍ଗୀତ ସ୍ତମ୍ଭ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତା। ଏହି ବଡ଼ ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ଚାରିପଟେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଉପ-ସ୍ତମ୍ଭ ରହିଛି।
ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଟାପ୍ କଲେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ‘ସଙ୍ଗୀତ ସ୍ତମ୍ଭ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କେତେକ ସ୍ତମ୍ଭରୁ ବୀଣା, ମୃଦଙ୍ଗ, ତବଲା ଓ ଘଣ୍ଟି ଭଳି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ସଦୃଶ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଥିବା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏଭଳି ପଥରରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧ୍ୱନି ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ସମନ୍ୱୟ କିପରି କରାଯାଇଥିଲା, ତାହା ଆଜି ବି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ବିଷୟ।
ପଥରରେ ସଙ୍ଗୀତର ଏହି ଅନନ୍ୟ କଳା ହାମ୍ପିର ବିଠଲ ମନ୍ଦିରକୁ ଭାରତର ଅଦ୍ଭୁତ ଐତିହ୍ୟସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି।

