୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ବଡ଼ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ ଡିମେନ୍ସିଆ! ବର୍ଷକୁ ୨.୪୭ କୋଟି ନୂଆ ମାମଲାର ଆକଳନ

ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିଗୁଡ଼ିକରେ ଡିମେନ୍ସିଆ ବା ସ୍ମୃତି ଓ ଚିନ୍ତନ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ରୋଗ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପାରେ। ବିଶ୍ୱରେ ବୟସ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ସହ ଏହି ରୋଗର ନୂଆ ମାମଲା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ‘ଜାମା ନ୍ୟୁରୋଲୋଜି’ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ବୈଶ୍ୱିକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିମେନ୍ସିଆର ନୂଆ ମାମଲା ପ୍ରାୟ ୨.୪୭ କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଆକଳନ ଭବିଷ୍ୟତରେ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ରୋଗୀଙ୍କ ଯତ୍ନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।

ଅଧ୍ୟୟନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୧.୧୪ କୋଟି ଲୋକ ଡିମେନ୍ସିଆରେ ନୂଆ କରି ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବର୍ଷକୁ ୨.୪୭ କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ ବୋଲି ଗବେଷକମାନେ ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଡିମେନ୍ସିଆର ନୂଆ ମାମଲା ଯଥେଷ୍ଟ ବଢ଼ିପାରେ।

ବିଶ୍ୱର ହାରାହାରି ଆୟୁ ବଢ଼ିବା ଏବଂ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ତେଣୁ ଡିମେନ୍ସିଆକୁ ନେଇ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏବେଠାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ଗବେଷକମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଡିମେନ୍ସିଆ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୋଗର ନାମ ନୁହେଁ; ଏହା ଏପରି କିଛି ଲକ୍ଷଣର ସମୂହ, ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଏଥିରେ ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ହ୍ରାସ, ଚିନ୍ତା କରିବାରେ ଅସୁବିଧା, କଥା ବୁଝିବା ଓ କହିବାରେ ସମସ୍ୟା, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର କ୍ଷମତା କମିବା ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ କାମ କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇପାରେ।

ଏହା କେବଳ ବୟସ ବଢ଼ିବାର ସାଧାରଣ ପରିଣାମ ନୁହେଁ। ଡିମେନ୍ସିଆର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରହିଛି ଏବଂ ଆଲ୍‌ଜାଇମର୍‌ସ ରୋଗ ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ରୋଗର ପ୍ରକାର ଓ ଅବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଲକ୍ଷଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ିପାରେ।

ଏହି ବୈଶ୍ୱିକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ୬ଟି ମହାଦେଶର ୧୮ଟି ଦେଶ ଓ ଅଞ୍ଚଳରେ କରାଯାଇଥିବା ୨୨ଟି ଜନସଂଖ୍ୟାଭିତ୍ତିକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅଧ୍ୟୟନର ତଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ମୋଟ ୩୮ ହଜାର ୪୧୮ ଜଣଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୩ ହଜାର ୧ ଜଣଙ୍କଠାରେ ଡିମେନ୍ସିଆ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା।

ଏତେ ବଡ଼ ଭୌଗୋଳିକ ପରିସରରୁ ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଗବେଷକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଜନସଂଖ୍ୟା ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏହି ରୋଗର ନୂଆ ମାମଲା ହାରକୁ ତୁଳନା କରିଥିଲେ। ଏହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ରୋଗର ଭାର କେଉଁ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉପରେ ଅଧିକ ପଡ଼ିପାରେ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଧାରଣା ଦେଇପାରେ।

ଅଧ୍ୟୟନରେ ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ଡିମେନ୍ସିଆର ନୂଆ ମାମଲା ହାର ପୁରୁଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ପ୍ରତି ହଜାର ବ୍ୟକ୍ତି-ବର୍ଷରେ ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୦.୬ଟି ନୂଆ ମାମଲା ଥିବା ବେଳେ ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ୮.୬ ଥିଲା।

ଏଠାରେ ‘ପ୍ରତି ହଜାର ବ୍ୟକ୍ତି-ବର୍ଷ’ ଏକ ଗବେଷଣାମୂଳକ ମାପ। ଏହା ଅଧ୍ୟୟନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିବା ସମୟକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ନୂଆ ମାମଲା ହାରକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଏହି ତଥ୍ୟ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ, ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ ଓ ଯତ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଉଜାଗର କରୁଛି।

ଡିମେନ୍ସିଆର ନୂଆ ମାମଲା ହାର ନିମ୍ନ ଓ ମଧ୍ୟମ ଆୟକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଅଧିକ ଥିବା ଅଧ୍ୟୟନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତି ହଜାର ବ୍ୟକ୍ତି-ବର୍ଷରେ ୧୩.୬ଟି ନୂଆ ମାମଲା ଥିବା ବେଳେ ଉଚ୍ଚ ଆୟକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଏହା ୮.୩ ଥିଲା।

ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ଉପଲବ୍ଧତା, ଜନସଂଖ୍ୟାର ବୟସଗତ ଗଠନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମାଜିକ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାରଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ବିଶେଷଜ୍ଞ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଯତ୍ନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

ଡିମେନ୍ସିଆର ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରକୁ ରୋକିବା ସମ୍ଭବ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ପଦକ୍ଷେପ ମସ୍ତିଷ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ, ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ, ରକ୍ତଚାପ ଓ ମଧୁମେହ ଭଳି ସମସ୍ୟାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଧୂମପାନରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା, ଭଲ ନିଦ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଭାବେ ସକ୍ରିୟ ରହିବା ଉପକାରୀ ହୋଇପାରେ।

ଯଦି କାହାର ସ୍ମୃତିଶକ୍ତିରେ ଲଗାତାର ହ୍ରାସ, ପରିଚିତ କାମ କରିବାରେ ଅସୁବିଧା କିମ୍ବା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଲକ୍ଷଣର ଅନ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଥାଇପାରେ, ତେଣୁ ନିଜେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ସାରକଥା, ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ଡିମେନ୍ସିଆର ନୂଆ ମାମଲା ବଢ଼ିବାର ଏହି ଆକଳନ ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏକ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ। ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ, ସଠିକ୍ ଚିକିତ୍ସା, ରୋଗୀ ଓ ପରିବାର ପାଇଁ ସହାୟତା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସୁଲଭ କରିବା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ମୁକାବିଲାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।

ସମ୍ପାଦକୀୟ ଟିପ୍ପଣୀ: ପ୍ରକାଶ ପୂର୍ବରୁ ‘ଜାମା ନ୍ୟୁରୋଲୋଜି’ର ମୂଳ ଅଧ୍ୟୟନ ସହ ୨୦୨୩ ଓ ୨୦୫୦ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆକଳନକୁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ନୂଆ ମାମଲାର ବାର୍ଷିକ ଆକଳନ; ସମୁଦାୟ ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ।