By Rosalini 
ଡାଇବେଟିସ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତରେ ଶର୍କରା ବଢ଼ିବା ସହ ଜଡ଼ିତ ରୋଗ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବ୍ଲଡ୍ ସୁଗାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ନରହିଲେ ଏହା ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ସହ ଆଖିକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଡାଇବେଟିସ୍ ଯୋଗୁଁ ରେଟିନାର କ୍ଷୁଦ୍ର ରକ୍ତନଳୀ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଏହାକୁ ଡାଇବେଟିକ୍ ରେଟିନୋପାଥି କୁହାଯାଏ।
ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଏହି ରୋଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇନପାରେ। ତେଣୁ ଦୃଷ୍ଟି ସାଧାରଣ ଲାଗୁଛି ବୋଲି ଆଖି ପରୀକ୍ଷାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ।
ଆଖିର ପଛପଟେ ଥିବା ରେଟିନା ହେଉଛି ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଟିସ୍ୟୁ। ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ଆଲୋକକୁ ଏହା ସିଗ୍ନାଲ୍ରେ ପରିଣତ କରି ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ପଠାଏ।
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରକ୍ତରେ ଶର୍କରାର ସ୍ତର ଅଧିକ ରହିଲେ ରେଟିନାକୁ ରକ୍ତ ଯୋଗାଉଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ରକ୍ତନଳୀଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଏହି ରକ୍ତନଳୀରୁ ତରଳ ପଦାର୍ଥ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ଲିକ୍ ହୋଇପାରେ।
କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରକ୍ତନଳୀରେ ବ୍ଲକେଜ୍ ହୋଇ ରେଟିନାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ଓ ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ମିଳିବାରେ ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ। ରୋଗ ଅଧିକ ବଢ଼ିଲେ ରେଟିନାରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଓ ଦୁର୍ବଳ ନୂଆ ରକ୍ତନଳୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଏଗୁଡ଼ିକରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ଡାଇବେଟିସ୍ ଯୋଗୁଁ ଆଖିରେ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇପାରେ, ଯାହାକୁ ଡାଇବେଟିକ୍ ମ୍ୟାକ୍ୟୁଲାର ଏଡିମା (DME) କୁହାଯାଏ।
ଏଥିରେ ରେଟିନାର ମଝି ଅଂଶ ମ୍ୟାକ୍ୟୁଲାରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଜମା ହୋଇପାରେ। ଫଳରେ ମଝି ଦୃଷ୍ଟି ଧୁସର ହୋଇଯାଇପାରେ ଏବଂ ପଢ଼ିବା, ମୁହଁ ଚିହ୍ନିବା କିମ୍ବା ଛୋଟ ଅକ୍ଷର ଦେଖିବାରେ ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ।
ଡାଇବେଟିକ୍ ରେଟିନୋପାଥିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ ହେଉଛି—ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହା ଅନେକ ସମୟରେ ନିରବ ରହିପାରେ।
ଅର୍ଥାତ୍ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଖିରେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ଅନୁଭବ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ରେଟିନାରେ କ୍ଷତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଇପାରେ। ତେଣୁ ଡାଇବେଟିସ୍ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଚକ୍ଷୁ ପରୀକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
ରୋଗ ବଢ଼ିଲେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଇପାରେ—
- ଦୃଷ୍ଟି ଧୁସର ହେବା
- କେତେବେଳେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ କେତେବେଳେ ଧୁସର ଦେଖାଯିବା
- ଆଖି ସାମ୍ନାରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦାଗ ବା ‘ଫ୍ଲୋଟର୍ସ’ ଦେଖାଯିବା
- ଆଲୋକର ଝଲକ ଦେଖାଯିବା
- ରଙ୍ଗ ଚିହ୍ନିବାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
- ରାତିରେ ଦେଖିବାରେ ସମସ୍ୟା
- ଦୃଷ୍ଟିର କୌଣସି ଅଂଶ ଅନ୍ଧାର ବା ଖାଲି ଲାଗିବା
- ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି କମିଯିବା
ହଠାତ୍ ଦୃଷ୍ଟି କମିଯିବା, ବହୁତ ଫ୍ଲୋଟର୍ସ ଦେଖାଯିବା କିମ୍ବା ଆଲୋକର ଝଲକ ସହ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ଶୀଘ୍ର ଚକ୍ଷୁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଡାଇବେଟିକ୍ ଆଖି ସମସ୍ୟାର ଆଶଙ୍କା କମାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ଚଷମା କିମ୍ବା ଆଖି ଡ୍ରପ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଡାଇବେଟିସ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବ୍ଲଡ୍ ସୁଗାର ସହ ବ୍ଲଡ୍ ପ୍ରେସର ଓ କୋଲେଷ୍ଟେରଲ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ଜରୁରୀ। ଧୂମପାନରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା, ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଓ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ନେବା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସେହିପରି ଡାଇବେଟିସ୍ ଥିଲେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଆଖିର ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ଉଚିତ। ରେଟିନାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭରୁ ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁରୁତର ଦୃଷ୍ଟିହାନିର ଆଶଙ୍କାକୁ କମାଇହେବ।
ଡାଇବେଟିସ୍ର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ହୃଦୟ, କିଡ୍ନୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଆଖିର ରେଟିନା ମଧ୍ୟ ଏହାର ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବର ଶିକାର ହୋଇପାରେ।
ତେଣୁ ଡାଇବେଟିସ୍ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଠିକ୍ ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ଆଖି ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ଦରକାର। ଆଖିରେ ନୂଆ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଲେ ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା ନକରି ଶୀଘ୍ର ଚକ୍ଷୁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ହିଁ ସୁରକ୍ଷିତ ପଦକ୍ଷେପ।