ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜକୁ ଇରାନର ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି! ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ କଟକଣା ନାହିଁ, ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣକୁ ମିଳିପାରେ ଆରାମ

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଭାରତ ପାଇଁ ଆସିଛି ଏକ ବଡ଼ ଖବର। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜଳପଥ ଦେଇ ଭାରତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜର ଯାତାୟାତ ଉପରେ କୌଣସି ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଭାରତ ସମେତ ଚୀନ୍, ଇରାକ୍ ଓ କତାରର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି।

ଇରାନ ସଂସଦର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବୈଦେଶିକ ନୀତି କମିଟିର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଅମିର ହାୟାତ୍-ମୋଘଦ୍ଦମ୍ ଏନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି। କାରଣ ଦେଶର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ, ଏଲ୍‌ପିଜି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନୀରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପରିବହନ ଜଳପଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏହା ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରକୁ ଓମାନ ଉପସାଗର ଏବଂ ଆରବ ସାଗର ସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଅନେକ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଦେଶରୁ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ଶକ୍ତି ସମ୍ପଦ ପରିବହନ ପାଇଁ ଏହି ଜଳପଥ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତର ମୋଟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀର ପ୍ରାୟ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଆସିଥାଏ। ସେହିପରି ଭାରତର ଏଲ୍‌ପିଜି ଆମଦାନୀର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଏହି ଜଳପଥ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ବୋଲି ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ତେଣୁ ଏହି ଜଳପଥରେ ଯାତାୟାତ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଭାରତର ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଓ ଆମଦାନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ।

ଭାରତକୁ କତାର ଓ ୟୁଏଇ ଭଳି ଦେଶରୁ ବହୁ ପରିମାଣର ଗ୍ୟାସ୍ ଆସିଥାଏ। ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସୁଥିବା ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଗ୍ୟାସ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ହେଉଥିବା ତଥ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏହି ଜଳପଥରେ ଯଦି ଜାହାଜ ଯାତାୟାତ ଉପରେ କଟକଣା ଲାଗେ, ତେବେ ଏଲ୍‌ପିଜି ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଘରୋଇ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଡ଼ିପାରେ।

ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଭାରତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜକୁ ଯାତାୟାତ ଅନୁମତି ମିଳିବା ଦେଶର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଉଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଗୁରୁତ୍ୱ କେବଳ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ସାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସାମଗ୍ରୀର ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଳପଥ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଭାରତ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ସାର ଓ ଏହାର କଞ୍ଚାମାଲ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ସାର ଯୋଗାଣ ଓ ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ଏହାବ୍ୟତୀତ ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରିବହନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅସ୍ଥିରତାର ପରୋକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଓ ଚୀନ୍ ଜାହାଜଠାରୁ ଇରାନ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ କରୁଥିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା। ଏବେ ଭାରତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜକୁ ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତର ଅନୁମତି ମିଳିବା ଖବର ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଆଣିପାରେ।

ତେବେ ଏହି ଅନୁମତିର ସଠିକ୍ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ, ଏହା କେଉଁ ଜାହାଜ ଓ କେତେ ଦିନ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିବା ଜରୁରୀ। ଏଥିସହ ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତର ଘୋଷଣା ଏବଂ ପ୍ରକୃତ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିପାରେ।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଇରାନର ଏହି ଘୋଷଣା ଭାରତ ପାଇଁ କୂଟନୈତିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୈଳ, ଏଲ୍‌ପିଜି, ଗ୍ୟାସ୍ ଓ ସାର ଭଳି ଜରୁରୀ ସାମଗ୍ରୀର ପରିବହନ ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିବାର ଆଶା ବଢ଼ିପାରେ।

ତେବେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବ ନିର୍ଭର କରିବ ଜାହାଜ ଯାତାୟାତର ସୁରକ୍ଷା, ଇରାନର ନିଷ୍ପତ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳର ସାମଗ୍ରିକ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ। ଏବେ ଭାରତ ସମେତ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶର ନଜର ରହିଛି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥିତି ଉପରେ।