ବଦଳିବ ଟଙ୍କା ଛପା ପ୍ରଣାଳୀ! ବଜାରକୁ ଆସିବ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ ୧୦ ଓ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତରେ ଟଙ୍କା ଛପା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି ଏକ ନୂଆ ପରିବର୍ତ୍ତନ। କାଗଜ ନୋଟ୍‌ ବଦଳରେ ପଲିମର୍‌ ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ରେ ତିଆରି ୧୦ ଓ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍‌ର ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI)ର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଉଭୟ ମୂଲ୍ୟର ୧୦୦ କୋଟି ଲେଖାଏଁ ପଲିମର୍‌ ନୋଟ୍‌ ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବ। ତେବେ ଏହି ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ନିୟମିତ ପ୍ରଚଳନ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣର ସଫଳତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସଂସଦରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, RBI ପକ୍ଷରୁ ୧୦ ଟଙ୍କିଆ ଓ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ପଲିମର୍‌ ନୋଟ୍‌ର ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୂଲ୍ୟର ଏକ ବିଲିୟନ୍‌ ବା ୧୦୦ କୋଟି ନୋଟ୍‌ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଛି।

ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ, ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ କେତେ ସ୍ଥାୟୀ ରହୁଛି, ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ। ପରୀକ୍ଷା ସଫଳ ହେଲେ ଏହି ଦୁଇ ମୂଲ୍ୟର ପଲିମର୍‌ ନୋଟ୍‌କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପ୍ରଚଳନ କରିବା ନେଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅନେକ ନୋଟ୍‌ କପା ତନ୍ତୁ ଆଧାରିତ କାଗଜରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ନିୟମିତ ବ୍ୟବହାର, ଝାଳ, ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବେଶୀୟ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷକରି ଛୋଟ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଦୈନନ୍ଦିନ କାରବାରରେ ବାରମ୍ବାର ହାତକୁ ଆସୁଥିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ।

ପଲିମର୍‌ ନୋଟ୍‌ ସାଧାରଣ କାଗଜ ନୋଟ୍‌ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ନୋଟ୍‌ର ଆୟୁ ବଢ଼ିବା ସହ ବାରମ୍ବାର ନୂଆ ନୋଟ୍‌ ଛାପିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କମିପାରେ। ତେବେ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଫଳାଫଳ କ’ଣ ହେବ, ତାହା ପରୀକ୍ଷା ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।

ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ ନୋଟ୍‌କୁ ନେଇ ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି—ଏହା ଆସିଲେ କ’ଣ ପୁରୁଣା କାଗଜ ନୋଟ୍‌ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ? ଏହାର ଉତ୍ତର ହେଉଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ସେଭଳି କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ନାହିଁ।

ସରକାରଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ପଲିମର୍‌ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଚଳନକୁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ କାଗଜ ନୋଟ୍‌ ସହିତ ଚାଲିବ। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଏହି ଯୋଜନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କାଗଜ ନୋଟ୍‌କୁ ଏକାଥରେ ବଦଳାଇଦେବା ନୁହେଁ। ପ୍ରଥମେ ୧୦ ଓ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍‌ର ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବ ଏବଂ ତାହାର ଫଳାଫଳ ଅନୁସାରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ।

ପଲିମର୍‌ ନୋଟ୍‌ର ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାରିଖ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣ, ନୋଟ୍‌ ମୁଦ୍ରଣ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ।

RBI ପକ୍ଷରୁ ଏହି ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ଓ ଭାରତୀୟ ପରିବେଶରେ ଉପଯୋଗିତା ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ। ଏହା ପରେ ନିୟମିତ ପ୍ରଚଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେବ। ତେଣୁ ଏବେଠାରୁ ବଜାରରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ ୧୦ ଓ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍‌ ମିଳିବ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିହେବ ନାହିଁ।

ସାରକଥା: ଭାରତରେ ପଲିମର୍‌ ୧୦ ଓ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍‌ର ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରର ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଛି। ନୂଆ ନୋଟ୍‌ର ନିୟମିତ ପ୍ରଚଳନ ପରୀକ୍ଷାର ସଫଳତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ଏବଂ କାଗଜ ନୋଟ୍‌କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବାର କୌଣସି ଯୋଜନା ନାହିଁ।