By Rosalini 
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/କେରଳମ୍: ନିର୍ବାଚନ କମିସନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ (SIR)କୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେରଳମ୍ ବିଧାନସଭାରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିସନର ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ ହୋଇଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଭୋଟର ତାଲିକାରେ କଥିତ ଅନିୟମିତତା, ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ନିରପେକ୍ଷତାକୁ ନେଇ ଏହି ବିବାଦ ଜୋର୍ ଧରିଛି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ନିର୍ବାଚନ କମିସନଙ୍କ ଭୂମିକା, ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି।
ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, କେରଳମ୍ ବିଧାନସଭାରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିସନରଙ୍କୁ ପଦରୁ ହଟାଇବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ଏଥିସହ ନିର୍ବାଚନ କମିସନର ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦାବି ଉଠିଛି।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନୂତନ ଚୟନ କମିଟିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବାକୁ ଦାବି କରାଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ତେବେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିସନରଙ୍କୁ ପଦରୁ ହଟାଇବାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ବିଧାନସଭାରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାରିତ ହେବା ଏବଂ ତାହା ଦ୍ୱାରା ସିଧାସଳଖ ପଦରୁ ହଟାଯିବା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ବିଷୟ।
ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ ବା SIRକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନିୟମିତତା ହେବା ନେଇ ଅଭିଯୋଗ ଉଠିଛି।
ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ମତରେ, ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ହେବା ଜରୁରୀ। ଯଦି କୌଣସି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଭୁଲ୍ରେ ବାଦ୍ ପଡ଼େ, ତେବେ ତାହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତାଲିକାକୁ ସଠିକ୍ ଓ ଅଦ୍ୟତନ ରଖିବା। ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ଅଭିଯୋଗର ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମାଧାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ନିରପେକ୍ଷତାକୁ ନେଇ କେରଳମ୍ର ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନେ ନିଜ ମତ ରଖିଛନ୍ତି। ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ମୂଳ ଅଂଶ ହୋଇଥିବାରୁ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ତାଲିକାରେ ରହିବା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ବଜାୟ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବୟାନଗୁଡ଼ିକର ମୂଳ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ହେଉଛି—ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
ନିର୍ବାଚନ କମିସନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବାଦ ହୋଇଥିବା ଖବର ମିଳିଛି। ଆପଣ ଯୋଗାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ରେ ଜନ୍ତର ମନ୍ତରରେ ପ୍ରତିବାଦ ଘୋଷଣା ପରେ କେରଳମ୍ର ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।
ସେଠାରେ କେରଳମ୍ ହାଉସ ନିକଟରେ CPI(M) ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରତିବାଦ କରାଯାଇଥିବା ଏବଂ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତାଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ ଅଟକ ରଖିଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅଟକ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି।
ତେବେ ପ୍ରତିବାଦରେ ସାମିଲ ନେତାଙ୍କ ପରିଚୟ, ଅଟକ ରଖିବାର କାରଣ ଏବଂ ଘଟଣାର ସଠିକ୍ ବିବରଣୀ ପ୍ରକାଶ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଖବର ସୂତ୍ରରୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିର୍ବାଚନ କମିସନଙ୍କ ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନା, ଭୋଟର ତାଲିକା ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ନିରପେକ୍ଷତା ସହ ଏହି ସଂସ୍ଥା ଜଡ଼ିତ।
ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିର୍ବାଚନ କମିସନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ତଥ୍ୟ, ନିୟମ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଧାରରେ ମିଳିବା ଜରୁରୀ। ଅଭିଯୋଗର ନିରପେକ୍ଷ ଯାଞ୍ଚ ସହ ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ସଂସ୍ଥାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉଭୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିପ୍ପଣୀ: ଏହି ଖବରରେ ଥିବା ବିଧାନସଭା ପ୍ରସ୍ତାବ, ନେତାଙ୍କ ପରିଚୟ, ବୟାନ ଓ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅଟକ ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କିତ ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ ପୂର୍ବରୁ ଅଧିକୃତ ବିଧାନସଭା ରେକର୍ଡ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଖବର ସୂତ୍ର ସହ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।