୨୫ ବର୍ଷରେ ମୋଦିଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା: ବଦଳିଛି ରାଜନୀତି, ବଦଳିଛି ଯୋଗାଯୋଗର ଢାଞ୍ଚା

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରାକୁ ୨୫ ବର୍ଷ ପୂରିଛି। ୨୦୦୧ ଅକ୍ଟୋବର ୭ରେ ସେ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ୧୩ ବର୍ଷ ପରେ, ୨୦୧୪ରେ ସେ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ଏହା ପରଠାରୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରାଜନୀତିରେ ମୋଦିଙ୍କ ଭୂମିକା ପ୍ରମୁଖ ରହିଆସିଛି।

ଗତ ୨୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ମୋଦିଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ, ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଓ ନେତାମାନେ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛନ୍ତି।

ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଶୀଘ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଭାରତୀୟ ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋଦିଙ୍କ ନାମ ରହିଛି। ୨୦୦୯ ଜାନୁଆରୀରେ ସେ ଟ୍ୱିଟରରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ପରେ ଟ୍ୱିଟରର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ ‘ଏକ୍ସ’ ହୋଇଛି। ୨୦୧୪ରେ ସେ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

ସମୟ ବିତିବା ସହିତ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ତାଙ୍କର ସାର୍ବଜନୀନ ଯୋଗାଯୋଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଛି। ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା, ଜାତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା ନେଇ ତାଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ସୂଚନା ଓ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ବ୍ୟବହାର କେବଳ ଜଣେ ନେତା କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। କଂଗ୍ରେସ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଫେସବୁକ୍, ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍ ଓ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଭଳି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଉଛନ୍ତି।

ସଂସଦରେ ଉଠାଯାଉଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାସ୍ତାରେ ହେଉଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରସାରଣ ଏବେ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ରଣନୀତିର ଅଂଶ ପାଲଟିଛି।

ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ିଛି। ସାଂସଦ ଓ ନେତାମାନଙ୍କର ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ମାପିବା ପାଇଁ ପୋଷ୍ଟ, ଫଲୋଅର୍ସ, ଇମ୍ପ୍ରେସନ୍ ଓ ଏନଗେଜମେଣ୍ଟ ଭଳି ତଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଉଛି।

ବିଶେଷକରି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାରେ ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଧନ ହୋଇଛି। ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ନୁହେଁ, ବର୍ଷସାରା ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

୨୦୧୫ରେ ଫେସବୁକ୍‌ର ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟ ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗଙ୍କ ସହ ଏକ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ମୋଦି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ମିଳୁଥିବା ତୁରନ୍ତ ଜନପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।

ପୂର୍ବରୁ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସଭା, ରାଲି, ଟେଲିଭିଜନ୍, ଖବରକାଗଜ ଓ ଅନ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ମାଧ୍ୟମ ଜରିଆରେ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଥିଲେ। ଏବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଯୋଗୁଁ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଜଣାପଡ଼ୁଛି।

ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଓ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସାର ସହ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନାର ଧାରା ମଧ୍ୟ ବଦଳିଛି। ଏବେ ଜଣେ ରାଜନେତାଙ୍କ ସାର୍ବଜନୀନ ପହଞ୍ଚ କେବଳ ତାଙ୍କ ସଭା କିମ୍ବା ଟେଲିଭିଜନ୍ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଯୋଗାଯୋଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ହୋଇପାରିଛି।

ମୋଦିଙ୍କ ୨୫ ବର୍ଷର ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟକୁ ମଧ୍ୟ ଆବୃତ କରୁଛି—ଯେଉଁ ସମୟରେ ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ଯୋଗାଯୋଗରୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।