By Rosalini 
ପାକିସ୍ତାନର ଦୁର୍ବଳ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଆଉ ଏକ ଋଣର ସାହାରା ମିଳିବାକୁ ଯାଉଛି । ବିଶ୍ବ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ପାକିସ୍ତାନକୁ ୭୦୦ ନିୟୁତ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୬୨୭୦ କୋଟି ଟଙ୍କା)ର ଋଣ ମଞ୍ଜୁର କରିଛି । ଏହି ଋଣ ପାକିସ୍ତାନର ଦୁର୍ବଳ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ଏବଂ ଦେଶର ସେବାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିବା ଏକ ବୃହତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଏକ ଅଂଶ ।
ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ କହିଛି ଯେ ଏହି ଋଣ ପବ୍ଲିକ୍ ରିସୋର୍ସ ଫର୍ ଇନକ୍ଲୁସିଭ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ – ମଲ୍ଟି-ଷ୍ଟେପ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଆପ୍ରୋଚ୍ (PRID-MPA) ଅଧୀନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଯାହା ମୋଟ ୧.୩୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ । ଏହି ଋଣ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଗୋଟିଏ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରେ ।
ଏହି ଋଣ ମଧ୍ୟରୁ ୬୦୦ ନିୟୁତ ଡଲାର ଏକ ଫେଡେରାଲ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଏବଂ ୧୦୦ ନିୟୁତ ଡଲାର ଦକ୍ଷିଣ ସିନ୍ଧ ପ୍ରଦେଶର ଏକ ପ୍ରାଦେଶିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ । ପାକିସ୍ତାନର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଦେଶ ପଞ୍ଜାବରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଅଗଷ୍ଟରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ୪୭୯ ନିୟୁତ ଡଲାର ଅନୁଦାନ ପରେ ଏହି ଅନୁମୋଦନ ଦିଆଯାଇଛି ।
ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଗତ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଅପଲୋଡ୍ କରାଯାଇଥିବା ଏକ IMF-ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ପାକିସ୍ତାନର ବିଖଣ୍ଡିତ ନିୟମାବଳୀ, ଅପାରଦର୍ଶୀ ବଜେଟ୍ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିବେଶକୁ କମ୍ କରୁଛି ଏବଂ ରାଜସ୍ବକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଛି । ରଏଟର୍ସର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପାଣ୍ଠିକୁ ନେଇ ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ, କାରଣ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣକୁ ବିରୋଧ କରିବ ।
ପାକିସ୍ତାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥନୀତି ଋଣ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । କାରଣ ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ଏହାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ IMF ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ଋଣ ପାଇଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନ୍ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବରୁ ମଧ୍ୟ ଋଣ ନେଇଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହାର ଋଣ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ପଞ୍ଜାବରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ୪୭.୯ ନିୟୁତ ଡଲାର ଅନୁଦାନ ମିଳିଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥନୀତି ଋଣ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ।