By Rosalini 
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶର ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନକୁ ନେଇ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଥିବା ବେଳେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ଇଣ୍ଡିଆ ମେଣ୍ଟର ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳ। ଏହି ସାକ୍ଷାତ ପାଇଁ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାମାନଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ ପକ୍ଷରୁ ସମୟ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ରହିଛି। ଆଜି ରାତି ୮ଟାରେ ଏହି ସାକ୍ଷାତ ହେବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି।
ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଠିକତା ଏବଂ ବିଶେଷ ତୀବ୍ର ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା (SIR)କୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଲଗାତାର ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଆସୁଛନ୍ତି। ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଉତ୍ସୁକତା ବଢ଼ିଛି।
ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ବିଶେଷ ତୀବ୍ର ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନିୟମିତତା ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ଯୋଗୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରମାନେ ନିଜ ମତଦାନ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇପାରନ୍ତି।
କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଜୀବିତ ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ ଦର୍ଶାଇ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଉଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହି ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକର ସତ୍ୟତା ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ନିର୍ବାଚନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପକ୍ଷ ସହ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ୱଚ୍ଛ ହେଉ, ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁ ଏବଂ କୌଣସି ଭୋଟର ନିଜ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ନ ହୁଅନ୍ତୁ।
SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ଭୂମିକା। ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ଉପରେ ପକ୍ଷପାତିତାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଦାବି, SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନିରପେକ୍ଷତା ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହା ସହ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ତିନିଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହମତି ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରକୃତ ନିୟମ, ନିଷ୍ପତ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଆଧିକାରିକ ରେକର୍ଡ ଆଧାରରେ ତଥ୍ୟକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଇଣ୍ଡିଆ ମେଣ୍ଟର ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ ସମୟରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଭୋଟିଂ ମେସିନ୍ (EVM)କୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
କିଛି ବିରୋଧୀ ନେତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି, ମତଦାନ ପରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ଭୋଟ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଗଣତି ସମୟରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ତାଳମେଳ ନଥିବା ନେଇ ସନ୍ଦେହ ରହିଛି। ଏହି ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି।
ତେବେ EVMରେ ଅନିୟମିତତା ହୋଇଥିବା ନେଇ କୌଣସି ଦାବିକୁ ନିଶ୍ଚିତ ତଥ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆଧିକାରିକ ତଥ୍ୟ ଓ ଯାଞ୍ଚର ଫଳାଫଳକୁ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଫର୍ମ-୬କୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହି ଫର୍ମର ବ୍ୟବହାର ଓ ଏହାକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ସମ୍ପର୍କରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆପତ୍ତି ଉଠାଯାଇଛି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଧିକାରିକ ରାୟ ଓ ଆଦେଶ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଜରୁରୀ। ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମ ଓ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଏହି ବିବାଦକୁ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି।
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ଆପତ୍ତି ଜଣାଇଆସୁଥିବା ବେଳେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ସାକ୍ଷାତକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଇଣ୍ଡିଆ ମେଣ୍ଟ ନିଜର ପକ୍ଷ ରଖିପାରେ।
ତେବେ ଏହି ସାକ୍ଷାତରେ କେଉଁ କେଉଁ ନେତା ସାମିଲ ହେବେ, କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଉଠାଯିବ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳିବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ବିବରଣୀ ଆସିବା ବାକି ରହିଛି।
ରାତି ୮ଟାରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ସାକ୍ଷାତ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ କେଉଁ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଆଣୁଛି, ଏବେ ସେଥିପ୍ରତି ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଛି।