ଶୀତ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉ ହେଉ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସାଂଘାତିକ ରୂପ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ଦିନକୁ ଦିନ ବିଷାକ୍ତ ହେଉଛି ପରିବେଶର ବାୟୁ। ଏପରିକି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଦୂଷିତ ୫୦ଟି ସହର ମଧ୍ୟରୁ ୪୯ଟି ସହର ଭାରତରେ ରହିଥିବା ଏକ୍ୟୁଆଇ ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହି ତାଲିକାରେ ରାଜସ୍ଥାନର ଶ୍ରୀଗଙ୍ଗାନଗର ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ସହର ଭାବେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି।
ଶ୍ରୀଗଙ୍ଗାନଗରରେ ଏୟାର କ୍ୱାଲିଟି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ବା AQI ୮୨୧ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବାବେଳେ ପଞ୍ଜାବର ଭଟିଣ୍ଡା ୬୨୯ AQI ସହ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଏହି ତଥ୍ୟ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ଭୟାବହତାକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି। ଭାରତ ବାହାରୁ କେବଳ ପାକିସ୍ତାନର ଲାହୋର ଏହି ତାଲିକାରେ ୧୪ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି।
ପ୍ରଦୂଷଣ ତାଲିକାରେ ଭାରତର ଅନେକ ସହର ଆଗରେ ରହିଛି। ରାଜସ୍ଥାନର ଶ୍ରୀଗଙ୍ଗାନଗର ୮୨୧ AQI ସହ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ଥିବାବେଳେ ପଞ୍ଜାବର ଭଟିଣ୍ଡା ୬୨୯ AQI ସହ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି।
ସେହିପରି ହରିୟାଣାର ସିର୍ସା ତୃତୀୟ, ହିସାର ଚତୁର୍ଥ ଏବଂ ଫରିଦକୋଟ ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଏହା ସହ ଲୁଧିଆନା, ପଟିଆଲା, ବଦାୟୁଁ, ଜୌନପୁର ଓ ଗୋରଖପୁର ଭଳି ସହରରେ ମଧ୍ୟ ବାୟୁର ମାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଏହି ସବୁ ସହରରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ବଢ଼ିବା ଫଳରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ବିଶେଷକରି ଶିଶୁ, ବୟସ୍କ ଓ ଶ୍ୱାସଜନିତ ସମସ୍ୟା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏଭଳି ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁ ଅଧିକ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମଧ୍ୟ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥିତି ଚିନ୍ତାଜନକ ରହିଛି। ୩୯୩ AQI ସହ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ସହର ତାଲିକାରେ ୨୪ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି।
ଦୀପାବଳି ପରଦିନ ଦିଲ୍ଲୀର AQI ୬୬୩କୁ ଛୁଇଁଥିଲା। ଏହା ଗତବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୬୯ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ବୋଲି ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ପର୍ବପର୍ବାଣି ପରେ ପ୍ରଦୂଷଣର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିବା ସହ ଶୀତ ଋତୁରେ ପାଣିପାଗ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷକ କଣିକାକୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅଟକାଇ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।
ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନେଇ ଏବେ ରାଜନୈତିକ ଆରୋପ-ପ୍ରତ୍ୟାରୋପ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଦିଲ୍ଲୀର ମନ୍ତ୍ରୀ କପିଲ ମିଶ୍ର ପଞ୍ଜାବରେ ନଡ଼ାପୋଡ଼ି ଘଟଣା ବଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଭାବେ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ ଆମ୍ ଆଦ୍ମୀ ପାର୍ଟି ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଫଳରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ତୀବ୍ର ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ପଛରେ ନଡ଼ାପୋଡ଼ି ସହ ଯାନବାହନର ଧୂଆଁ, ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାର ନିର୍ଗମନ, ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉଡ଼ୁଥିବା ଧୂଳି ଓ ପାଣିପାଗ ସ୍ଥିତି ଭଳି ଅନେକ କାରଣ ରହିପାରେ। ତେଣୁ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାରଣକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁସାରେ, ଆସନ୍ତା ୧୫ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଷା ହେବାର କୌଣସି ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ। ବର୍ଷା ନହେଲେ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପବନ ନବହିଲେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ପ୍ରଦୂଷକ କଣିକା ହଟିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ।
ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ଅନେକ ସହରରେ ପ୍ରଦୂଷଣର ମାତ୍ରା ଆହୁରି କିଛି ଦିନ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇ ରହିପାରେ। ତେଣୁ ଲୋକଙ୍କୁ ବାହାରକୁ ଯିବା ସମୟରେ ସତର୍କ ରହିବା, ପ୍ରଦୂଷଣ ଅଧିକ ଥିବା ସମୟରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ବାହାରକୁ ନଯିବା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଉପଯୁକ୍ତ ମାସ୍କ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଉଛି।
ଶୀତ ଆରମ୍ଭରୁ ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥିତି ଦେଶର ପରିବେଶ ଓ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ବର୍ଷା କିମ୍ବା ପବନର ସହାୟତା ନମିଳିଲେ ଏହି ବିଷାକ୍ତ ବାୟୁରୁ ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ମିଳିବ ମୁକ୍ତି?

