By Rosalini 
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୀମା ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବା ଡିଲିମିଟେସନ୍ ଏବଂ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନେଇ ଦେଶର ରାଜନୀତି ପୁଣି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ଦଳର ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ନେଇ ଜାତୀୟ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ଚଳିତ ମାସ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ସଂସଦର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନ ଡକାଯିବା ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।
ଡିଲିମିଟେସନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ସୀମା ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ। ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଧାରରେ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ସୀମା ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଲୋକସଭା ଓ ବିଧାନସଭାରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରୁଥିବାରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ।
ବିଶେଷକରି ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ଡିଲିମିଟେସନ୍ ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇବା ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶୀଘ୍ର ଲାଗୁ କରିବା ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
ସଂସଦ ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ଆସନ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ଡିଲିମିଟେସନ୍ ଓ ଜନଗଣନା ସହ ଯୋଡ଼ାଯିବାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦ ଦେଖାଦେଇଛି।
୨୦୨୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୭ ତାରିଖରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଶୀଘ୍ର ଲାଗୁ କରିବା ଏବଂ ଲୋକସଭାର ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ସହ ଜଡ଼ିତ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଲୋକସଭାରେ ଆବଶ୍ୟକ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିପାରି ନଥିଲା। ଭୋଟିଂରେ ୨୯୮ ଜଣ ସାଂସଦ ବିଲ୍ ସପକ୍ଷରେ ଏବଂ ୨୩୦ ଜଣ ବିପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଜଡ଼ିତ ଡିଲିମିଟେସନ୍ ବିଲ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ନିଆଯାଇନଥିଲା।
ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ପାସ୍ କରାଇବା ପାଇଁ ସଂସଦରେ ସାଧାରଣ ବହୁମତ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୬୮ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପରି ବିଲ୍ ପାଇଁ ଉଭୟ ସଦନରେ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ଭୋଟ୍ ଦେଉଥିବା ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମର୍ଥନ ସହ ସଦନର ମୋଟ ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାର ଅଧିକାଂଶ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ। କେତେକ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅନୁମୋଦନ ମଧ୍ୟ ଦରକାର ହୋଇପାରେ।
ଏହି କାରଣରୁ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଡିଲିମିଟେସନ୍ରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ, ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ କେବେ ଏବଂ କିପରି ଲାଗୁ ହେବ—ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଆଗାମୀ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିବ।
ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶିତ ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, ବିଲ୍ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର DMK ସମେତ କେତେକ ଦଳ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଥିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ତେବେ ଏହି ଆଲୋଚନାର ଅନ୍ତିମ ଫଳାଫଳ କ’ଣ ହେବ ଏବଂ DMKର ଆଭିମୁଖ୍ୟ କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯିବ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ।
ଡିଲିମିଟେସନ୍କୁ ନେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଚିନ୍ତା ଏବଂ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା—ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ରଖିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇପାରେ।
ସଂସଦର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନ ଡକାଯିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ତାରିଖ ଓ ଏଜେଣ୍ଡା ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକାରିକ ଘୋଷଣାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଉଛି। ଏହା ସହିତ, ପୂର୍ବରୁ ପରାଜିତ ହୋଇଥିବା ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍କୁ ପୁଣି ଆଗତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର କେଉଁ ରାଜନୈତିକ ଓ ଆଇନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ, ତାହା ଉପରେ ନଜର ରହିଛି।
ମହିଳାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ କିପରି ରହିବ, ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ହୋଇ ରହିବ।