By Rosalini 
ପେଟ୍ରୋଲ ପକାଇବା ପରେ ଆପଣଙ୍କ ଗାଡ଼ିର ମାଇଲେଜ୍ କମୁଛି କି? ବଢ଼ୁଛି କି ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ ଖର୍ଚ୍ଚ? ତେବେ E20 ପେଟ୍ରୋଲକୁ ନେଇ ଆସିଥିବା ଏକ ନୂଆ ଦାବି ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇପାରେ। ପେଟ୍ରୋଲରେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଇଥାନଲ୍ ମିଶାଇବାକୁ ନେଇ ଦେଶରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାର ଏବେ ଏକ ଚମକପ୍ରଦ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ସଂଗ୍ରହ ହୋଇଥିବା ନମୁନାରେ ଇଥାନଲ୍ର ମାତ୍ରା ୩୧.୨ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଳିଥିବା ସରକାର କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଦାବି ପରେ E20 ପେଟ୍ରୋଲକୁ ନେଇ ବିବାଦ ପୁଣି ତେଜିଛି।
କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ମୋଟ ୬୩ଟି ପେଟ୍ରୋଲ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ନମୁନାଗୁଡ଼ିକ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍, ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍, ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍, ନାୟରା ଏବଂ ସେଲ୍ର ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ନିଆଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ନମୁନାକୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ତେଲ କମ୍ପାନିର ଲ୍ୟାବ୍କୁ ପଠାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପେଟ୍ରୋଲରେ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ପ୍ରତିଶତ ଇଥାନଲ୍ ମିଶିଛି, ସେନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତର ନମିଳିବାରୁ କିଛି ନମୁନାକୁ ଘରୋଇ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିବା ସରକାର କହିଛନ୍ତି।
ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ସାତଟି ଜିଲ୍ଲାର ନମୁନାରେ ଇଥାନଲ୍ର ମାତ୍ରା ୨୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। କେତେକ ନମୁନାରେ ଏହା ୩୧.୨ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥିବା କୁହାଯାଇଛି।
କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, ବିଭିନ୍ନ ତେଲ କମ୍ପାନିର ନମୁନାରେ ଇଥାନଲ୍ର ମାତ୍ରା ଅଲଗା ଅଲଗା ରହିଛି।
- ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ (IOCL) – ୩୧.୨ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ
- ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (HPCL) – ୩୦.୫ ପ୍ରତିଶତ
- ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (BPCL) – ୨୬.୫ ପ୍ରତିଶତ
- ନାୟରା – ୨୬.୧ ପ୍ରତିଶତ
- ସେଲ୍ – ୨୫.୫ ପ୍ରତିଶତ
ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ନେଇ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ରିପୋର୍ଟକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଯିବ ବୋଲି ରାଜ୍ୟ ସରକାର କହିଛନ୍ତି।
E20 ପେଟ୍ରୋଲକୁ ନେଇ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ଗାଡ଼ିର ମାଇଲେଜ୍ ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ। ଇଥାନଲ୍ର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ହେଲେ ଗାଡ଼ିର ଇନ୍ଧନ ଦକ୍ଷତା ବା ମାଇଲେଜ୍ କମିପାରେ ବୋଲି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହ ଗାଡ଼ିର ସର୍ଭିସିଂ ଓ ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିପାରେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ବିଶେଷ କରି ଯେଉଁ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଇଥାନଲ୍ ମିଶ୍ରିତ ପେଟ୍ରୋଲ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ, ସେଗୁଡ଼ିକରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେବା ନେଇ ଚିନ୍ତା ରହିଛି। ତେବେ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ କ୍ଷତି ହେଉଛି, ତାହା ଗାଡ଼ିର ମଡେଲ୍, ଇଞ୍ଜିନ୍ ଓ ଇନ୍ଧନର ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କ ଆକଳନ ଏହି ବିବାଦକୁ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର କରିଛି। ସରକାରଙ୍କ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, ଇଥାନଲ୍ ବ୍ଲେଣ୍ଡିଂ କାରଣରୁ ଯଦି ଗାଡ଼ିର ମାଇଲେଜ୍ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଏ, ତେବେ ଦେଶରେ ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ୬୨ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ।
କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଗାଡ଼ିର ସର୍ଭିସିଂ ଓ ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ ବାବଦରେ ଆଉ ପ୍ରାୟ ୩୯ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇପାରେ ବୋଲି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାର ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି।
ଯଦି ଏହି ଆକଳନ ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ଗାଡ଼ି ମାଲିକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ତେବେ ଏହି ଆକଳନର ଆଧାର ଓ ପରିସର ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଆସିବା ବାକି ରହିଛି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ରିଜୱାନ୍ ଆର୍ଶଦ୍ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ ଇଥାନଲ୍ ଥିବା ପେଟ୍ରୋଲ ବ୍ୟବହାର କରି ଯଦି ଗାଡ଼ିମାଲିକଙ୍କ କ୍ଷତି ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ‘ସ୍ପଏଲେଜ୍ ଫଣ୍ଡ’ ଗଠନ କରାଯାଉ ବୋଲି ସେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଏହି ପାଣ୍ଠି ଜରିଆରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଗାଡ଼ିମାଲିକଙ୍କୁ ରିଫଣ୍ଡ ବା କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ପେଟ୍ରୋଲରେ ଇଥାନଲ୍ ମିଶ୍ରଣ ହେଉଛି କି ନାହିଁ, ତାହାର ଯାଞ୍ଚ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାର ଏହି ପରୀକ୍ଷା ରିପୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ପଠାଇବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏହା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓ ତେଲ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକ କି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଉପରେ ନଜର ରହିଛି।
E20 ପେଟ୍ରୋଲର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଇଥାନଲ୍ ମିଶ୍ରଣର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ ଓ ଗାଡ଼ିମାଲିକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ନେଇ ଏବେ ନୂଆ ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କ ଦାବି ଉପରେ ଆଧିକାରିକ ଯାଞ୍ଚ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଆସିବା ପରେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥିତି ଜଣାପଡ଼ିବ।