By Rosalini 
ପ୍ୟାରିସ୍/ଲିଓନ୍: ୟୁରୋପରେ ଶାମୋଣ୍ଡା ଭାଇରସ୍କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ପୂର୍ବରୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୋରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ଭାଇରସ୍ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜଣେ ମଣିଷଙ୍କଠାରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି। ଫ୍ରାନ୍ସର ଲିଓନ୍ ସହରରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ଆରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ରେ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହା ମଣିଷଠାରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଜଣାଶୁଣା ମାମଲା। ତେବେ ଏହି ଘଟଣା ପରେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ବିଶେଷ ବିପଦ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇନଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଗୁରୁତର ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ରୋଗପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲା। ଫ୍ରାନ୍ସର ଲିଓନ୍ସ୍ଥିତ ହସ୍ପିଟାଲ୍ରେ ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ସଂକ୍ରମଣ କିପରି ହେଲା ଏବଂ ଭାଇରସ୍ର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ସ କ’ଣ, ସେନେଇ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରହିଛି।
ପ୍ରାଥମିକ ଅନୁମାନ ଅନୁସାରେ, ପୂର୍ବ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ସଂକ୍ରମିତ କାମୁଡ଼ା ପୋକ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥାଇପାରନ୍ତି। ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ୨୦୨୬ ମସିହାର ବସନ୍ତ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ ଏହି ଭାଇରସ୍ର ଉପସ୍ଥିତି ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ମଣିଷଙ୍କଠାରେ ସଂକ୍ରମଣ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ହେଲା, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଅଧିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଆବଶ୍ୟକ।
ଶାମୋଣ୍ଡା ଭାଇରସ୍ ହେଉଛି ଅର୍ଥୋବୁନିଆଭାଇରସ୍ (Orthobunyavirus) ଗୋଷ୍ଠୀର ଏକ ଭାଇରସ୍। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୋରୁଙ୍କଠାରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଆସିଛି। ଏହି ଭାଇରସ୍ର ପ୍ରସାରରେ କୁଲିକୋଇଡ୍ସ (Culicoides) ବଂଶର କ୍ଷୁଦ୍ର ରକ୍ତଶୋଷକ କାମୁଡ଼ା ପୋକର ଭୂମିକା ରହିଛି। ଏହା ସିମ୍ବୁ (Simbu) ସେରୋଗ୍ରୁପ୍ର ଭାଇରସ୍ଗୁଡ଼ିକ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ।
ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ ଏହି ଭାଇରସ୍ ସଂକ୍ରମଣ ସହ ଜ୍ୱର, ଝାଡ଼ା, ଅବସନ୍ନତା ଓ କ୍ଷୀର ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ଗର୍ଭବତୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଜନନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା, ଗର୍ଭପାତ କିମ୍ବା ଜନ୍ମଗତ ତ୍ରୁଟିର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଉଛି। ତଥାପି ଏହି ନୂଆ ଭାଇରସ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଛି।
ଶାମୋଣ୍ଡା ଭାଇରସ୍ର ଉପସ୍ଥିତି ପ୍ରଥମେ ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ଆଫ୍ରିକାର ନାଇଜେରିଆରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆଫ୍ରିକାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଜାପାନରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉପସ୍ଥିତି ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା।
୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଶାମୋଣ୍ଡା-ପ୍ରକାରର ଏକ ଭାଇରସ୍ ୟୁରୋପର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି। ଫ୍ରାନ୍ସ, ଜର୍ମାନୀ ଓ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ସମେତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ୟୁରୋପୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉପସ୍ଥିତି ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି। ପ୍ରାଣୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହାର ପ୍ରସାର, ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରଜନନ ଉପରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।
ଏହି ଭାଇରସ୍ର ମଣିଷଠାରେ ପ୍ରଥମ ଚିହ୍ନଟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ମଣିଷଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ କରୁଥିବା ଭାଇରସ୍ ଭାବେ ଜଣାଯାଇନଥିଲା। ତେଣୁ ଏହି ଘଟଣା ଭାଇରସ୍ର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମାନବ ସଂକ୍ରମଣ କ୍ଷମତାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଗବେଷଣାର ନୂଆ ଦିଗ ଖୋଲିଛି।
ମଣିଷଠାରେ ପ୍ରଥମ ସଂକ୍ରମଣ ଚିହ୍ନଟ ହେବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା। କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ମାମଲା ଆଧାରରେ ଏହି ଭାଇରସ୍ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବ୍ୟାପିବ ବୋଲି ନିଷ୍କର୍ଷ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଫରାସୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏବେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବିଶେଷ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିପଦ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇନାହିଁ। ତଥାପି, ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଭାଇରସ୍ର ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ମଣିଷଠାରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଅଯଥା ଭୟଭୀତ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସରକାରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସୂତ୍ରରୁ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଭରସା କରିବା ଜରୁରୀ। ଏହି ଭାଇରସ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂଆ ତଥ୍ୟ ମିଳିଲେ ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦକୁ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝିହେବ।
ସାରକଥା: ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଶାମୋଣ୍ଡା ଭାଇରସ୍ର ପ୍ରଥମ ଜଣାଶୁଣା ମାନବ ସଂକ୍ରମଣ ଏବଂ ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମହଲରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଛି। ତଥାପି, ବର୍ତ୍ତମାନ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ବିପଦ ଥିବାର ସଙ୍କେତ ନାହିଁ। ଭାଇରସ୍ର ଉତ୍ସ ଓ ମଣିଷଠାରେ ସଂକ୍ରମଣର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରହିଛି।