SBI ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ: ୩,୮୯୭ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଡାର୍କ ୱେବ୍‌ରେ ଲିକ୍, ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ତଥ୍ୟ କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ?

ଦେଶର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ଷ୍ଟେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (SBI) ସହ ଜଡ଼ିତ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ହେବା ଖବର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ଡାର୍କ ୱେବ୍‌ରେ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟର ପ୍ରାଥମିକ ଯାଞ୍ଚରୁ ୩,୮୯୭ ଜଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ (PII) ଲିକ୍ ହୋଇଥିବା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଦେଖାଦେଇଛି।

ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଡାର୍କ ୱେବ୍‌ରେ ପ୍ରାୟ ୩ ଲକ୍ଷ ୭୫ ହଜାର ରେକର୍ଡ ମିଳିବା ପରେ ତାହାର ପ୍ରାଥମିକ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଯାଞ୍ଚରେ ୩,୮୯୭ ଜଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ହୋଇଥିବା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ତେବେ ଏହି ଘଟଣାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସର, ତଥ୍ୟ କେଉଁଠାରୁ ଲିକ୍ ହେଲା ଏବଂ ଏହା ପଛରେ କିଏ ରହିଛି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକାରିକ ସୂଚନାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ ତାରିଖରେ ଥ୍ରେଟ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ, ଡିଫେନ୍ସ ସାଇବର ଏଜେନ୍ସି ଏବଂ ଭାରତୀୟ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଏମର୍ଜେନ୍ସି ରେସପନ୍ସ ଟିମ୍‌ (CERT-In) ପକ୍ଷରୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ହୋଇଥିବା ଆଶଙ୍କା ସମ୍ପର୍କରେ ଚେତାବନୀ ମିଳିଥିଲା।

ଏହା ପରେ ସାଇବର ଘଟଣାର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ସକ୍ରିୟ କରାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ତଥ୍ୟ ଲିକ୍‌ର ଉତ୍ସ ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ କରିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ଘଟଣାକୁ ରୋକିବା ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ତଦନ୍ତର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ।

ପ୍ରାଥମିକ ତଦନ୍ତ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଲିକ୍ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଏକାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୂଚନା ରହିଥାଇପାରେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ:

• ଗ୍ରାହକଙ୍କ ନାମ ଓ ଲିଙ୍ଗ
• ପଞ୍ଜୀକୃତ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର
• ଇମେଲ୍ ଠିକଣା
• ଘରର ଠିକଣା
• ଜନ୍ମ ତାରିଖ
• ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖା କୋଡ୍
• ଋଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଫାଇଲ୍ ଓ ଦସ୍ତାବିଜ
• ଗ୍ରାହକ ସୂଚନା ଫାଇଲ୍‌ (CIF) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ

ଏହି ସୂଚନାଗୁଡ଼ିକ ଠକେଇକାରୀଙ୍କ ହାତରେ ପଡ଼ିଲେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ନକଲି ବ୍ୟାଙ୍କ କଲ୍, ଫିସିଂ ମେସେଜ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଇବର ଠକେଇ ଉଦ୍ୟମ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ହେବା ମାତ୍ରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାରୁ ଟଙ୍କା ଚୋରି ହୋଇଛି ବୋଲି ଅର୍ଥ ନୁହେଁ।

ଦିଆଯାଇଥିବା ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଘଟଣାରେ ବ୍ୟାଙ୍କର କୋର୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିନଥିବା କଥା SBI ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ସେବାଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଚାଲୁଥିବା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ଏହାର ଅର୍ଥ, ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ଘଟଣା ଓ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାରବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ବିଷୟ। ତଥାପି, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଠକେଇରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏଭଳି ଘଟଣାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

ଏଭଳି ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ଖବର ପରେ ଗ୍ରାହକମାନେ କିଛି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ଅବଶ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।

୧. OTP କାହାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ: ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଇ କେହି ଫୋନ୍ କଲେ ମଧ୍ୟ OTP, ATM PIN, CVV କିମ୍ବା ପାସୱାର୍ଡ ସେୟାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

୨. ସନ୍ଦେହଜନକ ଲିଙ୍କ୍‌ରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ: SMS, ଇମେଲ୍ କିମ୍ବା WhatsAppରେ ଆସୁଥିବା ଅଜଣା ଲିଙ୍କ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ତଥ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

୩. ଖାତାର ଲେନଦେନ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ: ବ୍ୟାଙ୍କ ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ ଓ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଆଲର୍ଟ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। କୌଣସି ଅଜଣା ଲେନଦେନ ଦେଖିଲେ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଜଣାନ୍ତୁ।

୪. କେବଳ ଅଧିକାରିକ ମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ: ବ୍ୟାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ପାଇଁ SBIର ଅଧିକାରିକ ୱେବସାଇଟ୍ କିମ୍ବା ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରାହକ ସେବା ମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

୫. ସାଇବର ଠକେଇ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତୁ: ଆର୍ଥିକ ସାଇବର ଠକେଇର ଶିକାର ହେଲେ ଭାରତର ସାଇବର ଅପରାଧ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ୧୯୩୦କୁ ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଅଧିକାରିକ ସାଇବର ଅପରାଧ ପୋର୍ଟାଲ୍‌ରେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ।

ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଂର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିବା ସହିତ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଛି। ନାମ, ଫୋନ୍ ନମ୍ବର, ଠିକଣା ଓ ଋଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ଭଳି ସୂଚନାକୁ ଅପରାଧୀମାନେ ଠକେଇ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି।

SBI ସହ ଜଡ଼ିତ ତଥ୍ୟ ଲିକ୍ ଘଟଣାରେ ପ୍ରକୃତ କାରଣ, ପ୍ରଭାବିତ ତଥ୍ୟର ପରିସର ଓ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗକୁ କେଉଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ, ତାହା ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକାରିକ ଅପଡେଟ୍‌କୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ଗ୍ରାହକମାନେ ଆତଙ୍କିତ ନହୋଇ ସତର୍କ ରହିବା ଏବଂ ନିଜର ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ତଥ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଜରୁରୀ।